toshiki-notebook/academic/physics/ipho-formulas-jpn/9.html

39 lines
127 KiB
HTML
Raw Blame History

This file contains invisible Unicode characters

This file contains invisible Unicode characters that are indistinguishable to humans but may be processed differently by a computer. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.

This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.

<!DOCTYPE html>
<html lang="en-US" dir="ltr">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width,initial-scale=1">
<title>Formulas for IPhO 日本語版: Section 9 | Toshiki's Note</title>
<meta name="description" content="Toshiki's web notebook served via Vitepress!">
<link rel="preload stylesheet" href="/assets/style.4f6ad416.css" as="style">
<link rel="modulepreload" href="/assets/chunks/VPAlgoliaSearchBox.6c8b779f.js">
<link rel="modulepreload" href="/assets/app.0679696f.js">
<link rel="modulepreload" href="/assets/academic_physics_ipho-formulas-jpn_9.md.75a8812f.lean.js">
<link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.toshiki.dev/ajax/libs/KaTeX/0.16.0/katex.min.css">
<link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.toshiki.dev/ajax/libs/font-awesome/6.3.0/css/all.min.css">
<link rel="icon" href="/favicon.ico">
<meta name="author" content="Anda Toshiki">
<meta name="keywords" content="Toshiki, Anda Toshiki, andatoshiki, GitHub, GitHub action, Vitepress, Vite, Notebook, Knowledge base, Programming, Programming Notes, Academic, Personal, Notebook, Productivity, Journal, Note-taking, Markdown, Notepad, Organization, Tutorial">
<meta name="HandheldFriendly" content="True">
<meta name="MobileOptimized" content="320">
<meta name="theme-color" content="#3c8772">
<meta property="og:type" content="website">
<meta property="og:locale" content="en-US">
<meta property="og:title" content="Toshiki&#39;s Note">
<meta property="og:description" content="Toshiki&#39;s web notebook served via Vitepress!">
<meta property="og:site" content="https://note.toshiki.dev">
<meta property="og:site_name" content="Toshiki&#39;s Note">
<meta property="og:image" content="https://note.toshiki.dev/og-cover.png">
<script>function siteruntime(){window.setTimeout("siteruntime()",1e3),X=new Date("8/24/2021 10:28:00"),Y=new Date,T=Y.getTime()-X.getTime(),M=24*60*60*1e3,a=T/M,A=Math.floor(a),b=(a-A)*24,B=Math.floor(b),c=(b-B)*60,C=Math.floor((b-B)*60),D=Math.floor((c-C)*60),siteruntime_span.innerHTML="This site has been running for: "+A+" day(s) "+B+"hour(s)"+C+"minute(s)"+D+"second(s)"}siteruntime();</script>
<script async="true" defer="true" data-website-id="86de8554-d4c9-4f2b-b62a-068b71241048" src="https://umami.toshiki.dev/umami.js"></script>
<script id="check-dark-light">(()=>{const e=localStorage.getItem("vitepress-theme-appearance")||"",a=window.matchMedia("(prefers-color-scheme: dark)").matches;(!e||e==="auto"?a:e==="dark")&&document.documentElement.classList.add("dark")})();</script>
</head>
<body>
<div id="app"><div class="Layout" data-v-93a960b4><!--[--><!--]--><!--[--><span tabindex="-1" data-v-151f2593></span><a href="#VPContent" class="VPSkipLink visually-hidden" data-v-151f2593> Skip to content </a><!--]--><!----><header class="VPNav" data-v-93a960b4 data-v-0fa0e57d><div class="VPNavBar has-sidebar" data-v-0fa0e57d data-v-be450ad9><div class="container" data-v-be450ad9><div class="title" data-v-be450ad9><div class="VPNavBarTitle has-sidebar" data-v-be450ad9 data-v-6d2fb2d9><a class="title" href="/" data-v-6d2fb2d9><!--[--><!--]--><!--[--><img class="VPImage logo" src="/logos/logo.png" alt data-v-6db2186b><!--]--><!--[-->Toshiki&#39;s Note<!--]--><!--[--><!--]--></a></div></div><div class="content" data-v-be450ad9><div class="curtain" data-v-be450ad9></div><div class="content-body" data-v-be450ad9><!--[--><!--]--><div class="VPNavBarSearch search" data-v-be450ad9 style="--636b0e38:&#39;Meta&#39;;"><div id="docsearch"><button type="button" class="DocSearch DocSearch-Button" aria-label="Search"><span class="DocSearch-Button-Container"><svg class="DocSearch-Search-Icon" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20"><path d="M14.386 14.386l4.0877 4.0877-4.0877-4.0877c-2.9418 2.9419-7.7115 2.9419-10.6533 0-2.9419-2.9418-2.9419-7.7115 0-10.6533 2.9418-2.9419 7.7115-2.9419 10.6533 0 2.9419 2.9418 2.9419 7.7115 0 10.6533z" stroke="currentColor" fill="none" fill-rule="evenodd" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"></path></svg><span class="DocSearch-Button-Placeholder">Search</span></span><span class="DocSearch-Button-Keys"><kbd class="DocSearch-Button-Key"></kbd><kbd class="DocSearch-Button-Key">K</kbd></span></button></div></div><nav aria-labelledby="main-nav-aria-label" class="VPNavBarMenu menu" data-v-be450ad9 data-v-bdedfc22><span id="main-nav-aria-label" class="visually-hidden" data-v-bdedfc22>Main Navigation</span><!--[--><!--[--><div class="VPFlyout VPNavBarMenuGroup active" data-v-bdedfc22 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" data-v-96001b6b><span class="text" data-v-96001b6b><!----> Academic <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="text-icon" data-v-96001b6b><path d="M12,16c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-6-6c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l5.3,5.3l5.3-5.3c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-6,6C12.5,15.9,12.3,16,12,16z"></path></svg></span></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><div class="items" data-v-e7ea1737><!--[--><!--[--><div class="VPMenuGroup" data-v-e7ea1737 data-v-b66affaf><p class="title" data-v-b66affaf>K-12</p><!--[--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/academic/chemistry/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Chemistry<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/discrete-math/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Discrete Math.<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/academic/literature/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Literature<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--]--></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--]--></div><!--[--><!--]--></div></div></div><!--]--><!--[--><div class="VPFlyout VPNavBarMenuGroup" data-v-bdedfc22 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" data-v-96001b6b><span class="text" data-v-96001b6b><!----> Application <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="text-icon" data-v-96001b6b><path d="M12,16c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-6-6c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l5.3,5.3l5.3-5.3c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-6,6C12.5,15.9,12.3,16,12,16z"></path></svg></span></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><div class="items" data-v-e7ea1737><!--[--><!--[--><div class="VPMenuGroup" data-v-e7ea1737 data-v-b66affaf><p class="title" data-v-b66affaf>Personal projects</p><!--[--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/application/markdown-it-katex/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->markdown-it-katex<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--]--></div><!--]--><!--]--></div><!--[--><!--]--></div></div></div><!--]--><!--[--><div class="VPFlyout VPNavBarMenuGroup" data-v-bdedfc22 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" data-v-96001b6b><span class="text" data-v-96001b6b><!----> Save <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="text-icon" data-v-96001b6b><path d="M12,16c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-6-6c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l5.3,5.3l5.3-5.3c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-6,6C12.5,15.9,12.3,16,12,16z"></path></svg></span></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><div class="items" data-v-e7ea1737><!--[--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/save/reading/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Reading<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/academic/vocabulary/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Vocabulary<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--]--></div><!--[--><!--]--></div></div></div><!--]--><!--]--></nav><!----><div class="VPNavBarAppearance appearance" data-v-be450ad9 data-v-da3f667a><button class="VPSwitch VPSwitchAppearance" type="button" role="switch" aria-label="toggle dark mode" aria-checked="false" data-v-da3f667a data-v-0d529b6d data-v-f3c41672><span class="check" data-v-f3c41672><span class="icon" data-v-f3c41672><!--[--><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="sun" data-v-0d529b6d><path d="M12,18c-3.3,0-6-2.7-6-6s2.7-6,6-6s6,2.7,6,6S15.3,18,12,18zM12,8c-2.2,0-4,1.8-4,4c0,2.2,1.8,4,4,4c2.2,0,4-1.8,4-4C16,9.8,14.2,8,12,8z"></path><path d="M12,4c-0.6,0-1-0.4-1-1V1c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,3.6,12.6,4,12,4z"></path><path d="M12,24c-0.6,0-1-0.4-1-1v-2c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,23.6,12.6,24,12,24z"></path><path d="M5.6,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3L3.5,4.9c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C6.2,6.5,5.9,6.6,5.6,6.6z"></path><path d="M19.8,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-1.4-1.4c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C20.3,20.7,20,20.8,19.8,20.8z"></path><path d="M3,13H1c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S3.6,13,3,13z"></path><path d="M23,13h-2c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S23.6,13,23,13z"></path><path d="M4.2,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C4.7,20.7,4.5,20.8,4.2,20.8z"></path><path d="M18.4,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C18.9,6.5,18.6,6.6,18.4,6.6z"></path></svg><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="moon" data-v-0d529b6d><path d="M12.1,22c-0.3,0-0.6,0-0.9,0c-5.5-0.5-9.5-5.4-9-10.9c0.4-4.8,4.2-8.6,9-9c0.4,0,0.8,0.2,1,0.5c0.2,0.3,0.2,0.8-0.1,1.1c-2,2.7-1.4,6.4,1.3,8.4c2.1,1.6,5,1.6,7.1,0c0.3-0.2,0.7-0.3,1.1-0.1c0.3,0.2,0.5,0.6,0.5,1c-0.2,2.7-1.5,5.1-3.6,6.8C16.6,21.2,14.4,22,12.1,22zM9.3,4.4c-2.9,1-5,3.6-5.2,6.8c-0.4,4.4,2.8,8.3,7.2,8.7c2.1,0.2,4.2-0.4,5.8-1.8c1.1-0.9,1.9-2.1,2.4-3.4c-2.5,0.9-5.3,0.5-7.5-1.1C9.2,11.4,8.1,7.7,9.3,4.4z"></path></svg><!--]--></span></span></button></div><div class="VPSocialLinks VPNavBarSocialLinks social-links" data-v-be450ad9 data-v-2ab2a029 data-v-f6988cfb><!--[--><a class="VPSocialLink" href="https://github.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>GitHub</title><path d="M12 .297c-6.63 0-12 5.373-12 12 0 5.303 3.438 9.8 8.205 11.385.6.113.82-.258.82-.577 0-.285-.01-1.04-.015-2.04-3.338.724-4.042-1.61-4.042-1.61C4.422 18.07 3.633 17.7 3.633 17.7c-1.087-.744.084-.729.084-.729 1.205.084 1.838 1.236 1.838 1.236 1.07 1.835 2.809 1.305 3.495.998.108-.776.417-1.305.76-1.605-2.665-.3-5.466-1.332-5.466-5.93 0-1.31.465-2.38 1.235-3.22-.135-.303-.54-1.523.105-3.176 0 0 1.005-.322 3.3 1.23.96-.267 1.98-.399 3-.405 1.02.006 2.04.138 3 .405 2.28-1.552 3.285-1.23 3.285-1.23.645 1.653.24 2.873.12 3.176.765.84 1.23 1.91 1.23 3.22 0 4.61-2.805 5.625-5.475 5.92.42.36.81 1.096.81 2.22 0 1.606-.015 2.896-.015 3.286 0 .315.21.69.825.57C20.565 22.092 24 17.592 24 12.297c0-6.627-5.373-12-12-12"/></svg></a><a class="VPSocialLink" href="https://twitter.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>Twitter</title><path d="M23.953 4.57a10 10 0 01-2.825.775 4.958 4.958 0 002.163-2.723c-.951.555-2.005.959-3.127 1.184a4.92 4.92 0 00-8.384 4.482C7.69 8.095 4.067 6.13 1.64 3.162a4.822 4.822 0 00-.666 2.475c0 1.71.87 3.213 2.188 4.096a4.904 4.904 0 01-2.228-.616v.06a4.923 4.923 0 003.946 4.827 4.996 4.996 0 01-2.212.085 4.936 4.936 0 004.604 3.417 9.867 9.867 0 01-6.102 2.105c-.39 0-.779-.023-1.17-.067a13.995 13.995 0 007.557 2.209c9.053 0 13.998-7.496 13.998-13.985 0-.21 0-.42-.015-.63A9.935 9.935 0 0024 4.59z"/></svg></a><!--]--></div><div class="VPFlyout VPNavBarExtra extra" data-v-be450ad9 data-v-66bb1f24 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" aria-label="extra navigation" data-v-96001b6b><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="icon" data-v-96001b6b><circle cx="12" cy="12" r="2"></circle><circle cx="19" cy="12" r="2"></circle><circle cx="5" cy="12" r="2"></circle></svg></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><!----><!--[--><!--[--><!----><div class="group" data-v-66bb1f24><div class="item appearance" data-v-66bb1f24><p class="label" data-v-66bb1f24>Appearance</p><div class="appearance-action" data-v-66bb1f24><button class="VPSwitch VPSwitchAppearance" type="button" role="switch" aria-label="toggle dark mode" aria-checked="false" data-v-66bb1f24 data-v-0d529b6d data-v-f3c41672><span class="check" data-v-f3c41672><span class="icon" data-v-f3c41672><!--[--><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="sun" data-v-0d529b6d><path d="M12,18c-3.3,0-6-2.7-6-6s2.7-6,6-6s6,2.7,6,6S15.3,18,12,18zM12,8c-2.2,0-4,1.8-4,4c0,2.2,1.8,4,4,4c2.2,0,4-1.8,4-4C16,9.8,14.2,8,12,8z"></path><path d="M12,4c-0.6,0-1-0.4-1-1V1c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,3.6,12.6,4,12,4z"></path><path d="M12,24c-0.6,0-1-0.4-1-1v-2c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,23.6,12.6,24,12,24z"></path><path d="M5.6,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3L3.5,4.9c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C6.2,6.5,5.9,6.6,5.6,6.6z"></path><path d="M19.8,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-1.4-1.4c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C20.3,20.7,20,20.8,19.8,20.8z"></path><path d="M3,13H1c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S3.6,13,3,13z"></path><path d="M23,13h-2c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S23.6,13,23,13z"></path><path d="M4.2,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C4.7,20.7,4.5,20.8,4.2,20.8z"></path><path d="M18.4,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C18.9,6.5,18.6,6.6,18.4,6.6z"></path></svg><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="moon" data-v-0d529b6d><path d="M12.1,22c-0.3,0-0.6,0-0.9,0c-5.5-0.5-9.5-5.4-9-10.9c0.4-4.8,4.2-8.6,9-9c0.4,0,0.8,0.2,1,0.5c0.2,0.3,0.2,0.8-0.1,1.1c-2,2.7-1.4,6.4,1.3,8.4c2.1,1.6,5,1.6,7.1,0c0.3-0.2,0.7-0.3,1.1-0.1c0.3,0.2,0.5,0.6,0.5,1c-0.2,2.7-1.5,5.1-3.6,6.8C16.6,21.2,14.4,22,12.1,22zM9.3,4.4c-2.9,1-5,3.6-5.2,6.8c-0.4,4.4,2.8,8.3,7.2,8.7c2.1,0.2,4.2-0.4,5.8-1.8c1.1-0.9,1.9-2.1,2.4-3.4c-2.5,0.9-5.3,0.5-7.5-1.1C9.2,11.4,8.1,7.7,9.3,4.4z"></path></svg><!--]--></span></span></button></div></div></div><div class="group" data-v-66bb1f24><div class="item social-links" data-v-66bb1f24><div class="VPSocialLinks social-links-list" data-v-66bb1f24 data-v-f6988cfb><!--[--><a class="VPSocialLink" href="https://github.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>GitHub</title><path d="M12 .297c-6.63 0-12 5.373-12 12 0 5.303 3.438 9.8 8.205 11.385.6.113.82-.258.82-.577 0-.285-.01-1.04-.015-2.04-3.338.724-4.042-1.61-4.042-1.61C4.422 18.07 3.633 17.7 3.633 17.7c-1.087-.744.084-.729.084-.729 1.205.084 1.838 1.236 1.838 1.236 1.07 1.835 2.809 1.305 3.495.998.108-.776.417-1.305.76-1.605-2.665-.3-5.466-1.332-5.466-5.93 0-1.31.465-2.38 1.235-3.22-.135-.303-.54-1.523.105-3.176 0 0 1.005-.322 3.3 1.23.96-.267 1.98-.399 3-.405 1.02.006 2.04.138 3 .405 2.28-1.552 3.285-1.23 3.285-1.23.645 1.653.24 2.873.12 3.176.765.84 1.23 1.91 1.23 3.22 0 4.61-2.805 5.625-5.475 5.92.42.36.81 1.096.81 2.22 0 1.606-.015 2.896-.015 3.286 0 .315.21.69.825.57C20.565 22.092 24 17.592 24 12.297c0-6.627-5.373-12-12-12"/></svg></a><a class="VPSocialLink" href="https://twitter.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>Twitter</title><path d="M23.953 4.57a10 10 0 01-2.825.775 4.958 4.958 0 002.163-2.723c-.951.555-2.005.959-3.127 1.184a4.92 4.92 0 00-8.384 4.482C7.69 8.095 4.067 6.13 1.64 3.162a4.822 4.822 0 00-.666 2.475c0 1.71.87 3.213 2.188 4.096a4.904 4.904 0 01-2.228-.616v.06a4.923 4.923 0 003.946 4.827 4.996 4.996 0 01-2.212.085 4.936 4.936 0 004.604 3.417 9.867 9.867 0 01-6.102 2.105c-.39 0-.779-.023-1.17-.067a13.995 13.995 0 007.557 2.209c9.053 0 13.998-7.496 13.998-13.985 0-.21 0-.42-.015-.63A9.935 9.935 0 0024 4.59z"/></svg></a><!--]--></div></div></div><!--]--><!--]--></div></div></div><!--[--><!--]--><button type="button" class="VPNavBarHamburger hamburger" aria-label="mobile navigation" aria-expanded="false" aria-controls="VPNavScreen" data-v-be450ad9 data-v-e5dd9c1c><span class="container" data-v-e5dd9c1c><span class="top" data-v-e5dd9c1c></span><span class="middle" data-v-e5dd9c1c></span><span class="bottom" data-v-e5dd9c1c></span></span></button></div></div></div></div><!----></header><div class="VPLocalNav" data-v-93a960b4 data-v-2817d72e><button class="menu" aria-expanded="false" aria-controls="VPSidebarNav" data-v-2817d72e><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="menu-icon" data-v-2817d72e><path d="M17,11H3c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h14c0.6,0,1,0.4,1,1S17.6,11,17,11z"></path><path d="M21,7H3C2.4,7,2,6.6,2,6s0.4-1,1-1h18c0.6,0,1,0.4,1,1S21.6,7,21,7z"></path><path d="M21,15H3c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h18c0.6,0,1,0.4,1,1S21.6,15,21,15z"></path><path d="M17,19H3c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h14c0.6,0,1,0.4,1,1S17.6,19,17,19z"></path></svg><span class="menu-text" data-v-2817d72e>Menu</span></button><a class="top-link" href="#" data-v-2817d72e>Return to top</a></div><aside class="VPSidebar" data-v-93a960b4 data-v-c79ccefa><div class="curtain" data-v-c79ccefa></div><nav class="nav" id="VPSidebarNav" aria-labelledby="sidebar-aria-label" tabindex="-1" data-v-c79ccefa><span class="visually-hidden" id="sidebar-aria-label" data-v-c79ccefa> Sidebar Navigation </span><!--[--><!--]--><!--[--><div class="group" data-v-c79ccefa><section class="VPSidebarItem level-0 collapsible has-active" data-v-c79ccefa data-v-b05232f3><div class="item" role="button" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><h2 class="text" data-v-b05232f3>IPhO Formulas: JP Ver.</h2><!--]--><!----></a><div class="caret" role="button" data-v-b05232f3><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="caret-icon" data-v-b05232f3><path d="M9,19c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l5.3-5.3L8.3,6.7c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l6,6c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4l-6,6C9.5,18.9,9.3,19,9,19z"></path></svg></div></div><div class="items" data-v-b05232f3><!--[--><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/1" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>1: 数学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/2" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>2: 一般的な推奨事</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/3" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>3: 運動学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/4" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>4: 力学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/5" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>5: 振動と波</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/6" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>6: 幾何光学,測光</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/7" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>7: 波動光学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/8" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>8: 電気回路</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link is-active has-active" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/9" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>9: 電磁気学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/10" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>10: 熱力</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/11" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>11: 量子力学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/12" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>12: Keplerの法則</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/13" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>13: 相対性理論</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><!--]--></div></section></div><!--]--><!--[--><!--]--></nav></aside><div class="VPContent has-sidebar" id="VPContent" data-v-93a960b4 data-v-0bd490fb><div class="VPDoc has-sidebar has-aside" data-v-0bd490fb data-v-c5936a1e><div class="container" data-v-c5936a1e><div class="aside" data-v-c5936a1e><div class="aside-curtain" data-v-c5936a1e></div><div class="aside-container" data-v-c5936a1e><div class="aside-content" data-v-c5936a1e><div class="VPDocAside" data-v-c5936a1e data-v-cdc66372><!--[--><!--]--><!--[--><!--]--><div class="VPDocAsideOutline" data-v-cdc66372 data-v-5dd9d5f6><div class="content" data-v-5dd9d5f6><div class="outline-marker" data-v-5dd9d5f6></div><div class="outline-title" data-v-5dd9d5f6>TOC</div><nav aria-labelledby="doc-outline-aria-label" data-v-5dd9d5f6><span class="visually-hidden" id="doc-outline-aria-label" data-v-5dd9d5f6> Table of Contents for current page </span><ul class="root" data-v-5dd9d5f6 data-v-1188541a><!--[--><!--]--></ul></nav></div></div><!--[--><!--]--><div class="spacer" data-v-cdc66372></div><!--[--><!--]--><!----><!--[--><!--]--><!--[--><!--[--><!--[--><!--[--><div class="VPDocAsideSponsors"><div class="VPSponsors vp-sponsor aside"><!--[--><section class="vp-sponsor-section"><!----><div class="VPSponsorsGrid vp-sponsor-grid medium"><!--[--><div class="vp-sponsor-grid-item"><a class="vp-sponsor-grid-link" target="_blank" rel="sponsored noopener"><article class="vp-sponsor-grid-box"><h4 class="visually-hidden"></h4><img class="vp-sponsor-grid-image" src="https://cdn.jsdelivr.net/gh/maomao1996/picture/sponsor/wechat-color.jpg"></article></a></div><!--]--></div></section><section class="vp-sponsor-section"><!----><div class="VPSponsorsGrid vp-sponsor-grid medium"><!--[--><div class="vp-sponsor-grid-item"><a class="vp-sponsor-grid-link" target="_blank" rel="sponsored noopener"><article class="vp-sponsor-grid-box"><h4 class="visually-hidden"></h4><img class="vp-sponsor-grid-image" src="https://cdn.jsdelivr.net/gh/maomao1996/picture/sponsor/alipay-color.jpg"></article></a></div><!--]--></div></section><!--]--></div></div><!--]--><!--]--><!--]--><!--]--></div></div></div></div><div class="content" data-v-c5936a1e><div class="content-container" data-v-c5936a1e><!--[--><!--]--><main class="main" data-v-c5936a1e><div style="position:relative;" class="vp-doc _academic_physics_ipho-formulas-jpn_9" data-v-c5936a1e><div><h1 id="formulas-for-ipho-日本語版-section-9" tabindex="-1">Formulas for IPhO 日本語版: Section 9 <a class="header-anchor" href="#formulas-for-ipho-日本語版-section-9" aria-hidden="true">#</a></h1><h2 id="_9-電磁気学" tabindex="-1">9: 電磁気学 <a class="header-anchor" href="#_9-電磁気学" aria-hidden="true">#</a></h2><h3 id="_9-1-coulomb-の法則" tabindex="-1">9.1: Coulomb の法則 <a class="header-anchor" href="#_9-1-coulomb-の法則" aria-hidden="true">#</a></h3><ol><li><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>F</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><msub><mi>q</mi><mn>1</mn></msub><msub><mi>q</mi><mn>2</mn></msub><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>r</mi><mn>2</mn></msup><mo separator="true">,</mo><mi>U</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><msub><mi>q</mi><mn>1</mn></msub><msub><mi>q</mi><mn>2</mn></msub><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>r</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">F=k q_1 q_2 / r^2, U=k q_1 q_2 / r</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.13889em;">F</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03148em;">k</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3011em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">1</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3011em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.10903em;">U</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03148em;">k</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3011em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">1</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3011em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span> で, Kepler の法則が 使える (<a href="./12">Section 12 参照</a>).</li></ol><h3 id="_9-2-gauss-の法則" tabindex="-1">9.2: Gauss の法則 <a class="header-anchor" href="#_9-2-gauss-の法則" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="2"><li><p>Gauss の法則 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo></mo><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo></mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">S</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\oint \boldsymbol{B} \cdot \mathrm{d} \boldsymbol{S}=0</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1.1111em;vertical-align:-0.3061em;"></span><span class="mop op-symbol small-op" style="margin-right:0.19445em;position:relative;top:-0.0006em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05382em;">S</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6444em;"></span><span class="mord">0</span></span></span></span>,</p><p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><mo></mo><mi>ε</mi><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo></mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">S</mi><mo>=</mo><mi>Q</mi><mo separator="true">,</mo><mo></mo><mi mathvariant="bold-italic">g</mi><mo></mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">S</mi><mo>=</mo><mo></mo><mn>4</mn><mi>π</mi><mi>G</mi><mi>M</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\oint \varepsilon \boldsymbol{E} \cdot \mathrm{d} \boldsymbol{S}=Q, \oint \boldsymbol{g} \cdot \mathrm{d} \boldsymbol{S}=-4 \pi G M </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:2.2222em;vertical-align:-0.8622em;"></span><span class="mop op-symbol large-op" style="margin-right:0.44445em;position:relative;top:-0.0011em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal">ε</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05382em;">S</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.2222em;vertical-align:-0.8622em;"></span><span class="mord mathnormal">Q</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mop op-symbol large-op" style="margin-right:0.44445em;position:relative;top:-0.0011em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03704em;">g</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05382em;">S</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.7667em;vertical-align:-0.0833em;"></span><span class="mord"></span><span class="mord">4</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">π</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.10903em;">GM</span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_9-3-循環定理" tabindex="-1">9.3: 循環定理 <a class="header-anchor" href="#_9-3-循環定理" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="3"><li><p>循環定理 :</p><p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><mo></mo><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo></mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">l</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mo stretchy="false">(</mo><mo>=</mo><mover accent="true"><mi mathvariant="normal">Φ</mi><mo>˙</mo></mover><mo stretchy="false">)</mo><mo separator="true">,</mo><mo></mo><mfrac><mrow><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo></mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">l</mi></mrow><mi>μ</mi></mfrac><mo>=</mo><mi>I</mi><mo separator="true">,</mo><mo></mo><mi mathvariant="bold-italic">g</mi><mo></mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">l</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\oint \boldsymbol{E} \cdot \mathrm{d} \boldsymbol{l}=0(=\dot{\Phi}), \oint \frac{\boldsymbol{B} \cdot \mathrm{d} \boldsymbol{l}}{\mu}=I, \oint \boldsymbol{g} \cdot \mathrm{d} \boldsymbol{l}=0 </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:2.2222em;vertical-align:-0.8622em;"></span><span class="mop op-symbol large-op" style="margin-right:0.44445em;position:relative;top:-0.0011em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.0088em;">l</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord">0</span><span class="mopen">(</span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.2519em;vertical-align:-0.8804em;"></span><span class="mord accent"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.9202em;"><span style="top:-3em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord">Φ</span></span><span style="top:-3.2523em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="accent-body" style="left:-0.1389em;"><span class="mord">˙</span></span></span></span></span></span></span><span class="mclose">)</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mop op-symbol large-op" style="margin-right:0.44445em;position:relative;top:-0.0011em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.3714em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">μ</span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.0088em;">l</span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8804em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.2222em;vertical-align:-0.8622em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.07847em;">I</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mop op-symbol large-op" style="margin-right:0.44445em;position:relative;top:-0.0011em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03704em;">g</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.0088em;">l</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6444em;"></span><span class="mord">0</span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_9-4-電流素片により生じる磁束密度" tabindex="-1">9.4: 電流素片により生じる磁束密度 <a class="header-anchor" href="#_9-4-電流素片により生じる磁束密度" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="4"><li>電流素片により生じる磁束密度 :<p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo>=</mo><mfrac><mrow><mi>μ</mi><mi>I</mi></mrow><mrow><mn>4</mn><mi>π</mi></mrow></mfrac><mfrac><mrow><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">l</mi><mo>×</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">e</mi><mi>r</mi></msub></mrow><msup><mi>r</mi><mn>2</mn></msup></mfrac><mi mathvariant="normal">.</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\mathrm{d} \boldsymbol{B}=\frac{\mu I}{4 \pi} \frac{\mathrm{d} \boldsymbol{l} \times \boldsymbol{e}_r}{r^2} . </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.0574em;vertical-align:-0.686em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.3603em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord">4</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">π</span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">μ</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.07847em;">I</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.686em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.3714em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.0088em;">l</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">×</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">e</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.686em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mord">.</span></span></span></span></span></p> したがって電流 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>I</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">I</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.07847em;">I</span></span></span></span> が流れる円形回路の中心では <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>B</mi><mo>=</mo><mfrac><mrow><msub><mi>μ</mi><mn>0</mn></msub><mi>I</mi></mrow><mrow><mn>2</mn><mi>r</mi></mrow></mfrac></mrow><annotation encoding="application/x-tex">B=\frac{\mu_0 I}{2 r}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2694em;vertical-align:-0.345em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.9244em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">2</span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.4461em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight">μ</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3173em;"><span style="top:-2.357em;margin-left:0em;margin-right:0.0714em;"><span class="pstrut" style="height:2.5em;"></span><span class="sizing reset-size3 size1 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.143em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.07847em;">I</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.345em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_9-5-ローレンツ力" tabindex="-1">9.5: ローレンツ力 <a class="header-anchor" href="#_9-5-ローレンツ力" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="5"><li><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi mathvariant="bold-italic">F</mi><mo>=</mo><mi>e</mi><mo stretchy="false">(</mo><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo>+</mo><mi mathvariant="bold-italic">v</mi><mo>×</mo><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo stretchy="false">)</mo><mo separator="true">,</mo><mi mathvariant="bold-italic">F</mi><mo>=</mo><mi mathvariant="bold-italic">I</mi><mo>×</mo><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mi>l</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\boldsymbol{F}=e(\boldsymbol{E}+\boldsymbol{v} \times \boldsymbol{B}), \boldsymbol{F}=\boldsymbol{I} \times \boldsymbol{B} l</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6861em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.15972em;">F</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal">e</span><span class="mopen">(</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6667em;vertical-align:-0.0833em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03704em;">v</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">×</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="mclose">)</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.15972em;">F</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.7694em;vertical-align:-0.0833em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.07778em;">I</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">×</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.01968em;">l</span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_9-6-gauss-の定理と循環定理より" tabindex="-1">9.6: Gauss の定理と循環定理より <a class="header-anchor" href="#_9-6-gauss-の定理と循環定理より" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="6"><li>Gauss の定理と循環定理より:帯電した導線について <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>E</mi><mo>=</mo><mfrac><mi>σ</mi><mrow><mn>2</mn><mi>π</mi><msub><mi>ε</mi><mn>0</mn></msub><mi>r</mi></mrow></mfrac></mrow><annotation encoding="application/x-tex">E=\frac{\sigma}{2 \pi \varepsilon_0 r}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.1405em;vertical-align:-0.4451em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.6954em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">2</span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">π</span><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight">ε</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3173em;"><span style="top:-2.357em;margin-left:0em;margin-right:0.0714em;"><span class="pstrut" style="height:2.5em;"></span><span class="sizing reset-size3 size1 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.143em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.394em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">σ</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.4451em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span></span></span></span>, 電流が流れる導線について <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>B</mi><mo>=</mo><mfrac><mrow><msub><mi>μ</mi><mn>0</mn></msub><mi>I</mi></mrow><mrow><mn>2</mn><mi>π</mi><mi>r</mi></mrow></mfrac></mrow><annotation encoding="application/x-tex">B=\frac{\mu_0 I}{2 \pi r}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2694em;vertical-align:-0.345em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.9244em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">2</span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">π</span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.4461em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight">μ</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3173em;"><span style="top:-2.357em;margin-left:0em;margin-right:0.0714em;"><span class="pstrut" style="height:2.5em;"></span><span class="sizing reset-size3 size1 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.143em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.07847em;">I</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.345em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span></span></span></span>. 帯電した面について <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>E</mi><mo>=</mo><mfrac><mi>σ</mi><mrow><mn>2</mn><msub><mi>ε</mi><mn>0</mn></msub></mrow></mfrac></mrow><annotation encoding="application/x-tex">E=\frac{\sigma}{2 \varepsilon_0}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.1405em;vertical-align:-0.4451em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.6954em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">2</span><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight">ε</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3173em;"><span style="top:-2.357em;margin-left:0em;margin-right:0.0714em;"><span class="pstrut" style="height:2.5em;"></span><span class="sizing reset-size3 size1 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.143em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.394em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">σ</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.4451em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span></span></span></span>, 電流が流れる面につい て <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>B</mi><mo>=</mo><mfrac><mrow><msub><mi>μ</mi><mn>0</mn></msub><mi>i</mi></mrow><mn>2</mn></mfrac></mrow><annotation encoding="application/x-tex">B=\frac{\mu_0 i}{2}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2528em;vertical-align:-0.345em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.9078em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.4461em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight">μ</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3173em;"><span style="top:-2.357em;margin-left:0em;margin-right:0.0714em;"><span class="pstrut" style="height:2.5em;"></span><span class="sizing reset-size3 size1 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.143em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal mtight">i</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.345em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span></span></span></span>. 一様に帯電した球殼(又は無限に長い円 筒)の内部で <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>E</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding="application/x-tex">E=0</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6444em;"></span><span class="mord">0</span></span></span></span>, 軸に沿って表面に電流が流れる 円筒の内部で <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>B</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding="application/x-tex">B=0</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6444em;"></span><span class="mord">0</span></span></span></span>. 密度 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>ρ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\rho</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">ρ</span></span></span></span> で一様に帯電, 又は一様 な電流 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi mathvariant="bold-italic">i</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\boldsymbol{i}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6933em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">i</span></span></span></span></span></span> が流れる, 球 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo stretchy="false">(</mo><mi>d</mi><mo>=</mo><mn>3</mn><mo stretchy="false">)</mo><mi mathvariant="normal">/</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">(d=3) /</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">d</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord">3</span><span class="mclose">)</span><span class="mord">/</span></span></span></span> 円柱 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo stretchy="false">(</mo><mi>d</mi><mo></mo><mn>2</mn><mo stretchy="false">)</mo><mi mathvariant="normal">/</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">(d-2) /</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">d</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord">2</span><span class="mclose">)</span><span class="mord">/</span></span></span></span> 平面 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo stretchy="false">(</mo><mi>d</mi><mo>=</mo><mn>1</mn><mo stretchy="false">)</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">(d=1)</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">d</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord">1</span><span class="mclose">)</span></span></span></span> の内部で,<p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo>=</mo><mfrac><mi>ρ</mi><mrow><mi>ε</mi><mi>d</mi></mrow></mfrac><mi mathvariant="bold-italic">r</mi><mo separator="true">,</mo><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo>=</mo><mfrac><mn>1</mn><mrow><mi>μ</mi><mi>d</mi></mrow></mfrac><mi mathvariant="bold-italic">i</mi><mo>×</mo><mi mathvariant="bold-italic">r</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\boldsymbol{E}=\frac{\rho}{\varepsilon d} \boldsymbol{r}, \boldsymbol{B}=\frac{1}{\mu d} \boldsymbol{i} \times \boldsymbol{r} </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6861em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.7936em;vertical-align:-0.686em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.1076em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">ε</span><span class="mord mathnormal">d</span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">ρ</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.686em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03194em;">r</span></span></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.2019em;vertical-align:-0.8804em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.3214em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">μ</span><span class="mord mathnormal">d</span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord">1</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8804em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">i</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">×</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4444em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03194em;">r</span></span></span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_9-7-長いソレノイド" tabindex="-1">9.7: 長いソレノイド <a class="header-anchor" href="#_9-7-長いソレノイド" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="7"><li>長いソレノイド: 内部で <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>B</mi><mo>=</mo><mi>μ</mi><mi>n</mi><mi>I</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">B=\mu n I</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">μ</span><span class="mord mathnormal">n</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.07847em;">I</span></span></span></span>, 外部で <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>B</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding="application/x-tex">B=0</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6444em;"></span><span class="mord">0</span></span></span></span>. 磁束 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi mathvariant="normal">Φ</mi><mo>=</mo><mi>N</mi><mi>B</mi><mi>S</mi><mrow><mo fence="true">(</mo><mi>n</mi><mo>=</mo><mfrac><mi>N</mi><mi>l</mi></mfrac><mo fence="true">)</mo></mrow></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\Phi=N B S\left(n=\frac{N}{l}\right)</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord">Φ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2223em;vertical-align:-0.35em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">NBS</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;"><span class="delimsizing size1">(</span></span><span class="mord mathnormal">n</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8723em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.01968em;">l</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.394em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.10903em;">N</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.345em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;"><span class="delimsizing size1">)</span></span></span></span></span></span>. インダクタンス <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>L</mi><mo>=</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">L=</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal">L</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span></span></span></span> <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi mathvariant="normal">Φ</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>I</mi><mo>=</mo><mi>μ</mi><msup><mi>n</mi><mn>2</mn></msup><mi>V</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\Phi / I=\mu n^2 V</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord">Φ/</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.07847em;">I</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0085em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">μ</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">n</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.22222em;">V</span></span></span></span>. 短いソレノイド <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo>:</mo><msub><mi>B</mi><mi mathvariant="normal"></mi></msub><mo>=</mo><mfrac><mrow><mi>μ</mi><mi>n</mi><mi>I</mi><mi mathvariant="normal">Ω</mi></mrow><mrow><mn>4</mn><mi>π</mi></mrow></mfrac><mo stretchy="false">(</mo><mi mathvariant="normal">Ω</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">: B_{\|}=\frac{\mu n I \Omega}{4 \pi}(\Omega</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4306em;"></span><span class="mrel">:</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0385em;vertical-align:-0.3552em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3448em;"><span style="top:-2.5198em;margin-left:-0.0502em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3552em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2694em;vertical-align:-0.345em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.9244em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">4</span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">π</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.4461em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight">μ</span><span class="mord mathnormal mtight">n</span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.07847em;">I</span><span class="mord mtight">Ω</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.345em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mopen">(</span><span class="mord">Ω</span></span></span></span> は 立体角).</li></ol><h3 id="_9-8-磁場を小型コイルや衝撃検流計で測定する" tabindex="-1">9.8: 磁場を小型コイルや衝撃検流計で測定する <a class="header-anchor" href="#_9-8-磁場を小型コイルや衝撃検流計で測定する" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="9"><li>磁場を小型コイルや衝撃検流計で測定する: <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>q</mi><mo>=</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">q=</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span></span></span></span> <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo></mo><mfrac><mi>V</mi><mi>R</mi></mfrac><mrow><mtext> </mtext><mi mathvariant="normal">d</mi></mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mi>N</mi><mi>S</mi><mi mathvariant="normal">Δ</mi><mi>B</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>R</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\int \frac{V}{R} \mathrm{~d} t=N S \Delta B / R</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2173em;vertical-align:-0.345em;"></span><span class="mop op-symbol small-op" style="margin-right:0.19445em;position:relative;top:-0.0006em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8723em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.00773em;">R</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.394em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.22222em;">V</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.345em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mord"><span class="mspace nobreak"> </span><span class="mord mathrm">d</span></span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">NS</span><span class="mord">Δ</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.00773em;">R</span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_9-9-静電場のエネルギー" tabindex="-1">9.9: 静電場のエネルギー <a class="header-anchor" href="#_9-9-静電場のエネルギー" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="9"><li>静電場のエネルギー:<p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><mi>U</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><munder><mo></mo><mrow><mi>i</mi><mo>&lt;</mo><mi>j</mi></mrow></munder><mfrac><mrow><msub><mi>q</mi><mi>i</mi></msub><msub><mi>q</mi><mi>j</mi></msub></mrow><msub><mi>r</mi><mrow><mi>i</mi><mi>j</mi></mrow></msub></mfrac><mo>=</mo><mfrac><mn>1</mn><mn>2</mn></mfrac><mo></mo><mi>ϕ</mi><mo stretchy="false">(</mo><mi mathvariant="bold-italic">r</mi><mo stretchy="false">)</mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi>q</mi><mo separator="true">,</mo><mrow><mtext> </mtext><mi mathvariant="normal">d</mi></mrow><mi>q</mi><mo>=</mo><mi>ρ</mi><mo stretchy="false">(</mo><mi mathvariant="bold-italic">r</mi><mo stretchy="false">)</mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi>V</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">U=k \sum_{i&lt;j} \frac{q_i q_j}{r_{i j}}=\frac{1}{2} \int \phi(\boldsymbol{r}) \mathrm{d} q, \mathrm{~d} q=\rho(\boldsymbol{r}) \mathrm{d} V </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.10903em;">U</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.5213em;vertical-align:-1.4138em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03148em;">k</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mop op-limits"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.05em;"><span style="top:-1.8723em;margin-left:0em;"><span class="pstrut" style="height:3.05em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight">i</span><span class="mrel mtight">&lt;</span><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.05724em;">j</span></span></span></span><span style="top:-3.05em;"><span class="pstrut" style="height:3.05em;"></span><span><span class="mop op-symbol large-op"></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.4138em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.1076em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3117em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0278em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.05724em;">ij</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2861em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3117em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">i</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3117em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.05724em;">j</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2861em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.9721em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.2222em;vertical-align:-0.8622em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.3214em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord">2</span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord">1</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.686em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mop op-symbol large-op" style="margin-right:0.44445em;position:relative;top:-0.0011em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal">ϕ</span><span class="mopen">(</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03194em;">r</span></span></span><span class="mclose">)</span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mspace nobreak"> </span><span class="mord mathrm">d</span></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal">ρ</span><span class="mopen">(</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03194em;">r</span></span></span><span class="mclose">)</span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.22222em;">V</span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_9-10-一様に帯電した球面や円筒面の各部分の間に働く力" tabindex="-1">9.10: 一様に帯電した球面や円筒面の各部分の間に働く力 <a class="header-anchor" href="#_9-10-一様に帯電した球面や円筒面の各部分の間に働く力" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="10"><li>一様に帯電した球面や円筒面の各部分の間に働く力 : 帯電による力を静水圧による力に置き換える.</li></ol><h3 id="_9-11-全ての電荷" tabindex="-1">9.11: 全ての電荷 <a class="header-anchor" href="#_9-11-全ての電荷" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="12"><li>全ての電荷が距離 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>r</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">r</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4306em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span> にある場合(例えば,不均一に帯 電した球やリングの中心) <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>ϕ</mi><mi>ϕ</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><mi>Q</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>r</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\phi \phi=k Q / r</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">ϕϕ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03148em;">k</span><span class="mord mathnormal">Q</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span></li></ol><h3 id="_9-12-外部電荷" tabindex="-1">9.12: 外部電荷 <a class="header-anchor" href="#_9-12-外部電荷" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="13"><li>外部電荷によって引き起こされる正味の電荷(又は電 位)を求めるには, 電荷を「出現」させて問題を対称的 にし,重ね合わせの原理を用いる.</li></ol><h3 id="_9-14-導体" tabindex="-1">9.14: 導体 <a class="header-anchor" href="#_9-14-導体" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="14"><li>導体は電荷や電場を遮蔽する.例えば,中空の球体の 内部の電荷分布は外から見えない(あたかも <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>Q</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">Q</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">Q</span></span></span></span> という 電荷を持った導電性の球があるように見える).</li></ol><h3 id="_9-15-静電容量" tabindex="-1">9.15: 静電容量 <a class="header-anchor" href="#_9-15-静電容量" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="15"><li>静電容量: <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>C</mi><mo>=</mo><mi>ε</mi><mi>S</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>d</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">C=\varepsilon S / d</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.07153em;">C</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">εS</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">d</span></span></span></span> (平板), <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mn>4</mn><mi>π</mi><mi>ε</mi><mi>r</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">4 \pi \varepsilon r</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6444em;"></span><span class="mord">4</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">π</span><span class="mord mathnormal">ε</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span> (球), <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mn>2</mn><mi>π</mi><mi>ε</mi><mi>l</mi><mo stretchy="false">(</mo><mi>ln</mi><mo></mo><mi>R</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>r</mi><msup><mo stretchy="false">)</mo><mrow><mo></mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding="application/x-tex">2 \pi \varepsilon l(\ln R / r)^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord">2</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">π</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.01968em;">εl</span><span class="mopen">(</span><span class="mop">ln</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.00773em;">R</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span><span class="mclose"><span class="mclose">)</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"></span><span class="mord mtight">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span> (同軸円筒).</li></ol><h3 id="_9-16-双極子モーメント" tabindex="-1">9.16: 双極子モーメント <a class="header-anchor" href="#_9-16-双極子モーメント" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="16"><li><p>双極子モーメント:</p><p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant="bold-italic">p</mi><mi>e</mi></msub><mo>=</mo><mo></mo><msub><mi>q</mi><mi>i</mi></msub><msub><mi mathvariant="bold-italic">r</mi><mi>i</mi></msub><mo>=</mo><mi>q</mi><mi mathvariant="bold-italic">d</mi><mo separator="true">,</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">p</mi><mi>μ</mi></msub><mo>=</mo><mi>I</mi><mi mathvariant="bold-italic">S</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\boldsymbol{p}_e=\sum q_i \boldsymbol{r}_i=q \boldsymbol{d}, \boldsymbol{p}_\mu=I \boldsymbol{S} </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6886em;vertical-align:-0.2441em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">p</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.0573em;"><span style="top:-2.4559em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">e</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2441em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.6em;vertical-align:-0.55em;"></span><span class="mop op-symbol large-op" style="position:relative;top:0em;"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3117em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">i</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03194em;">r</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3117em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">i</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0747em;vertical-align:-0.3802em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">q</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">d</span></span></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">p</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.0573em;"><span style="top:-2.4559em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">μ</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3802em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6861em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.07847em;">I</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05382em;">S</span></span></span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_9-17-双極子場" tabindex="-1">9.17: 双極子場 <a class="header-anchor" href="#_9-17-双極子場" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="17"><li>双極子場 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>ϕ</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><mi mathvariant="bold-italic">p</mi><mo></mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">e</mi><mi>r</mi></msub><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>r</mi><mn>2</mn></msup><mo separator="true">,</mo><mi>E</mi><mo separator="true">,</mo><mi>B</mi><mo></mo><msup><mi>r</mi><mrow><mo></mo><mn>3</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\phi=k \boldsymbol{p} \cdot \boldsymbol{e}_r / r^2, E, B \propto r^{-3}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">ϕ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03148em;">k</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">p</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">e</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.02778em;">r</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8141em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"></span><span class="mord mtight">3</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></li></ol><h3 id="_9-18-双極子に働く力" tabindex="-1">9.18: 双極子に働く力 <a class="header-anchor" href="#_9-18-双極子に働く力" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="19"><li>双極子に働く力 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>F</mi><mo>=</mo><msup><mrow><mo fence="true">(</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">p</mi><mi>e</mi></msub><mo></mo><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo fence="true">)</mo></mrow><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em"></mo></msup><mo separator="true">,</mo><mi>F</mi><mo>=</mo><msup><mrow><mo fence="true">(</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">p</mi><mi>μ</mi></msub><mo></mo><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo fence="true">)</mo></mrow><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em"></mo></msup></mrow><annotation encoding="application/x-tex">F=\left(\boldsymbol{p}_e \cdot \boldsymbol{E}\right)^{\prime}, F=\left(\boldsymbol{p}_\mu \cdot \boldsymbol{B}\right)^{\prime}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.13889em;">F</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.1418em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="minner"><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;">(</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">p</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.0573em;"><span style="top:-2.4559em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">e</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2441em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;">)</span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8918em;"><span style="top:-3.2029em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.13889em;">F</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.372em;vertical-align:-0.3802em;"></span><span class="minner"><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;"><span class="delimsizing size1">(</span></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">p</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.0573em;"><span style="top:-2.4559em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">μ</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3802em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;"><span class="delimsizing size1">)</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.9918em;"><span style="top:-3.3029em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span> [訳 者注 : ここの微分はむしろ <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi mathvariant="normal">grad</mi><mo></mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\operatorname{grad}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mop"><span class="mord mathrm">grad</span></span></span></span></span> である]. 2 つの双極 子間の相互作用 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo>:</mo><mi>F</mi><mo></mo><msup><mi>r</mi><mrow><mo></mo><mn>4</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding="application/x-tex">: F \propto r^{-4}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4306em;"></span><span class="mrel">:</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.13889em;">F</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8141em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">r</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight"></span><span class="mord mtight">4</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_9-19-磁気双極子としての点電荷" tabindex="-1">9.19: 磁気双極子としての点電荷 <a class="header-anchor" href="#_9-19-磁気双極子としての点電荷" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="19"><li>磁気双極子としての点電荷 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><msub><mi>p</mi><mi>μ</mi></msub><mo></mo><mi mathvariant="normal">Φ</mi><mo></mo><msubsup><mi>v</mi><mo lspace="0em" rspace="0em"></mo><mn>2</mn></msubsup><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>B</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">p_\mu \propto \Phi \propto v_{\perp}^2 / B</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.7167em;vertical-align:-0.2861em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">μ</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2861em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord">Φ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0972em;vertical-align:-0.2831em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-2.4169em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mrel mtight"></span></span></span></span><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2831em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span></span></span></span> は断熱 不変量 (<a href="./4#_4-22-断熱不変量">Section 4: #22</a> 参照).</li></ol><h3 id="_9-20-鏡像法" tabindex="-1">9.20: 鏡像法 <a class="header-anchor" href="#_9-20-鏡像法" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="20"><li>鏡像法 : 接地された(磁石の場合は超電導の)平面が鏡 の役割をする. 接地された(又は孤立した)球体の場 は, 球体の内部にある 1 つ(又は 2 つ)の架空の電荷 のつくる場として求められる. 平面導波管(金属板の 間のスリット)内の場は, 電磁平面波の重ね合わせと して求められる.</li></ol><h3 id="_9-21-一様-電-場中の球-円柱-の分極" tabindex="-1">9.21: 一様(電)場中の球 (円柱) の分極 <a class="header-anchor" href="#_9-21-一様-電-場中の球-円柱-の分極" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="21"><li>一様(電)場中の球 (円柱) の分極 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo stretchy="false">(</mo><mo>+</mo><mi>ρ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">(+\rho</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord">+</span><span class="mord mathnormal">ρ</span></span></span></span><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo></mo><mi>ρ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">-\rho</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.7778em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord"></span><span class="mord mathnormal">ρ</span></span></span></span> に一 様に帯電した球 (円柱) の重ね合わせで, <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>d</mi><mo></mo><mi>E</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">d \propto E</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathnormal">d</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_9-22-渦電流" tabindex="-1">9.22: 渦電流 <a class="header-anchor" href="#_9-22-渦電流" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="22"><li>渦電流: 電流損失密度 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo></mo><msup><mi>B</mi><mn>2</mn></msup><msup><mi>v</mi><mn>2</mn></msup><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>ρ</mi><mi mathvariant="normal">.</mi><mn>1</mn></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\approx B^2 v^2 / \rho .1</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4831em;"></span><span class="mrel"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">ρ</span><span class="mord">.1</span></span></span></span> 回の通過で与え られる運動量 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>F</mi><mi>τ</mi><mo></mo><msup><mi>B</mi><mn>2</mn></msup><msup><mi>a</mi><mn>3</mn></msup><mi>d</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>ρ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">F \tau \approx B^2 a^3 d / \rho</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.13889em;">F</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.1132em;">τ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05017em;">B</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">a</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">3</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal">d</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">ρ</span></span></span></span> (ここで <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>d</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">d</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6944em;"></span><span class="mord mathnormal">d</span></span></span></span> は厚さ, <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>a</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">a</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4306em;"></span><span class="mord mathnormal">a</span></span></span></span> は大きさ).</li></ol></div></div></main><!--[--><!--[--><!--[--><!----><!--]--><!--]--><!--]--><footer class="VPDocFooter" data-v-c5936a1e data-v-e033cd21><div class="edit-info" data-v-e033cd21><div class="edit-link" data-v-e033cd21><a class="VPLink link edit-link-button" href="https://github.com/andatoshiki/toshiki-notebook/edit/master/docs/academic/physics/ipho-formulas-jpn/9.md" target="_blank" rel="noreferrer" data-v-e033cd21 data-v-30c06bd3><!--[--><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewbox="0 0 24 24" class="edit-link-icon" data-v-e033cd21><path d="M18,23H4c-1.7,0-3-1.3-3-3V6c0-1.7,1.3-3,3-3h7c0.6,0,1,0.4,1,1s-0.4,1-1,1H4C3.4,5,3,5.4,3,6v14c0,0.6,0.4,1,1,1h14c0.6,0,1-0.4,1-1v-7c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v7C21,21.7,19.7,23,18,23z"></path><path d="M8,17c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3C7,16.5,6.9,16.1,7,15.8l1-4c0-0.2,0.1-0.3,0.3-0.5l9.5-9.5c1.2-1.2,3.2-1.2,4.4,0c1.2,1.2,1.2,3.2,0,4.4l-9.5,9.5c-0.1,0.1-0.3,0.2-0.5,0.3l-4,1C8.2,17,8.1,17,8,17zM9.9,12.5l-0.5,2.1l2.1-0.5l9.3-9.3c0.4-0.4,0.4-1.1,0-1.6c-0.4-0.4-1.2-0.4-1.6,0l0,0L9.9,12.5z M18.5,2.5L18.5,2.5L18.5,2.5z"></path></svg> Edit this page on GitHub<!--]--><!----></a></div><div class="last-updated" data-v-e033cd21><p class="VPLastUpdated" data-v-e033cd21 data-v-355aa5ef>Last updated: <time datetime="2023-03-02T14:45:01.000Z" data-v-355aa5ef></time></p></div></div><div class="prev-next" data-v-e033cd21><div class="pager" data-v-e033cd21><a class="pager-link prev" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/8" data-v-e033cd21><span class="desc" data-v-e033cd21>Previous page</span><span class="title" data-v-e033cd21>8: 電気回路</span></a></div><div class="has-prev pager" data-v-e033cd21><a class="pager-link next" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/10" data-v-e033cd21><span class="desc" data-v-e033cd21>Next page</span><span class="title" data-v-e033cd21>10: 熱力</span></a></div></div></footer><!--[--><!--]--></div></div></div></div></div><footer class="VPFooter has-sidebar" data-v-93a960b4 data-v-d24360a6><div class="container" data-v-d24360a6><p class="message" data-v-d24360a6>Wrote with <i class="heart fa fa-heart fa-xs fa-beat"></i> and ☕ by <a href="https://toshiki.dev">Anda Toshiki</a> at <code>root@andatoshiki:/~</code> <i class="fa fa-clock fa-xs fa-beat"></i></p><p class="copyright" data-v-d24360a6>Copyright © 2023-2023 <a href="https://github.com/andatoshiki">Anda Toshiki</a>
<span id="runtime_span"></span></p></div></footer><!--[--><!--]--></div></div>
<script>__VP_HASH_MAP__ = JSON.parse("{\"academic_chemistry_problems_03-02-1.md\":\"c5dfe88a\",\"academic_chemistry_index.md\":\"9451700b\",\"academic_chemistry_problems_02-20.md\":\"93196f40\",\"academic_chemistry_problems_03-02-2.md\":\"47d45d00\",\"academic_chemistry_problems_03-02-3.md\":\"cbe8dadf\",\"academic_literature_index.md\":\"c5ccf018\",\"academic_literature_writing_methods-of-development.md\":\"54d8af01\",\"academic_physics_index.md\":\"386a774d\",\"academic_chemistry_notes_12-5.md\":\"853b70b4\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_10.md\":\"90f5f710\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_12.md\":\"6107078a\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_13.md\":\"57bcacd0\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_2.md\":\"0d8b6cbb\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_5.md\":\"39f9b67a\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_9.md\":\"75a8812f\",\"academic_vocabulary_index.md\":\"02c2640b\",\"application_markdown-it-katex_index.md\":\"c8d7aacf\",\"getting-started.md\":\"43139067\",\"index.md\":\"784aa176\",\"javascript_notes_1_1-1.md\":\"59faf06a\",\"javascript_notes_1_1-2.md\":\"96b2e994\",\"roadmap.md\":\"418e09e0\",\"save_reading_index.md\":\"d6ac8f3e\",\"save_reading_outliers_1.md\":\"380a0117\",\"save_reading_outliers_2.md\":\"204111a8\",\"save_reading_outliers_3.md\":\"96561c21\",\"save_reading_outliers_4.md\":\"01bb2e6f\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_3.md\":\"85923133\",\"academic_vocabulary_2023_02_2023-02-27.md\":\"6e53f878\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_6.md\":\"14b89910\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_11.md\":\"ddcfe4e9\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_7.md\":\"6e7beac8\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_4.md\":\"2c63d1ff\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_8.md\":\"17d2156e\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_1.md\":\"2ea3c047\",\"application_markdown-it-katex_support-function.md\":\"3fce9fc3\",\"application_markdown-it-katex_support-table.md\":\"86956241\"}")</script>
<script type="module" async src="/assets/app.0679696f.js"></script>
</body>
</html>