mirror of
https://github.com/andatoshiki/toshiki-notebook.git
synced 2026-06-06 09:16:45 +00:00
98 lines
120 KiB
HTML
98 lines
120 KiB
HTML
<!DOCTYPE html>
|
||
<html lang="en-US" dir="ltr">
|
||
<head>
|
||
<meta charset="utf-8">
|
||
<meta name="viewport" content="width=device-width,initial-scale=1">
|
||
<title>Formulas for IPhO 日本語版: Section 13 | Toshiki's Note</title>
|
||
<meta name="description" content="Toshiki's web notebook served via Vitepress!">
|
||
<link rel="preload stylesheet" href="/assets/style.eaf38c7a.css" as="style">
|
||
<link rel="modulepreload" href="/assets/chunks/VPAlgoliaSearchBox.6d4ee094.js">
|
||
<link rel="modulepreload" href="/assets/app.b4df1b52.js">
|
||
<link rel="modulepreload" href="/assets/academic_physics_ipho-formulas-jpn_13.md.66d0f32c.lean.js">
|
||
|
||
<link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.toshiki.dev/ajax/libs/KaTeX/0.16.0/katex.min.css">
|
||
<link rel="stylesheet" href="https://cdnjs.toshiki.dev/ajax/libs/font-awesome/6.3.0/css/all.min.css">
|
||
<link rel="icon" href="/favicon.ico">
|
||
<meta name="author" content="Anda Toshiki">
|
||
<meta name="keywords" content="Toshiki, Anda Toshiki, andatoshiki, GitHub, GitHub action, Vitepress, Vite, Notebook, Knowledge base, Programming, Programming Notes, Academic, Personal, Notebook, Productivity, Journal, Note-taking, Markdown, Notepad, Organization, Tutorial">
|
||
<meta name="HandheldFriendly" content="True">
|
||
<meta name="MobileOptimized" content="320">
|
||
<meta name="theme-color" content="#3c8772">
|
||
<meta property="og:type" content="website">
|
||
<meta property="og:locale" content="en-US">
|
||
<meta property="og:title" content="Toshiki's Note">
|
||
<meta property="og:description" content="Toshiki's web notebook served via Vitepress!">
|
||
<meta property="og:site" content="https://note.toshiki.dev">
|
||
<meta property="og:site_name" content="Toshiki's Note">
|
||
<meta property="og:image" content="https://note.toshiki.dev/og-cover.png">
|
||
<script>function siteruntime(){window.setTimeout("siteruntime()",1e3),X=new Date("8/24/2021 10:28:00"),Y=new Date,T=Y.getTime()-X.getTime(),M=24*60*60*1e3,a=T/M,A=Math.floor(a),b=(a-A)*24,B=Math.floor(b),c=(b-B)*60,C=Math.floor((b-B)*60),D=Math.floor((c-C)*60),siteruntime_span.innerHTML="This site has been running for: "+A+" day(s) "+B+" hour(s) "+C+" minute(s) "+D+" second(s)"}siteruntime();</script>
|
||
<script async="true" defer="true" data-website-id="86de8554-d4c9-4f2b-b62a-068b71241048" src="https://umami.toshiki.dev/umami.js"></script>
|
||
<script id="check-dark-light">(()=>{const e=localStorage.getItem("vitepress-theme-appearance")||"",a=window.matchMedia("(prefers-color-scheme: dark)").matches;(!e||e==="auto"?a:e==="dark")&&document.documentElement.classList.add("dark")})();</script>
|
||
</head>
|
||
<body>
|
||
<div id="app"><div class="Layout" data-v-93a960b4><!--[--><!--]--><!--[--><span tabindex="-1" data-v-151f2593></span><a href="#VPContent" class="VPSkipLink visually-hidden" data-v-151f2593> Skip to content </a><!--]--><!----><header class="VPNav" data-v-93a960b4 data-v-0fa0e57d><div class="VPNavBar has-sidebar" data-v-0fa0e57d data-v-be450ad9><div class="container" data-v-be450ad9><div class="title" data-v-be450ad9><div class="VPNavBarTitle has-sidebar" data-v-be450ad9 data-v-6d2fb2d9><a class="title" href="/" data-v-6d2fb2d9><!--[--><!--]--><!--[--><img class="VPImage logo" src="/logos/logo.png" alt data-v-6db2186b><!--]--><!--[-->Toshiki's Note<!--]--><!--[--><!--]--></a></div></div><div class="content" data-v-be450ad9><div class="curtain" data-v-be450ad9></div><div class="content-body" data-v-be450ad9><!--[--><!--]--><div class="VPNavBarSearch search" data-v-be450ad9 style="--636b0e38:'Meta';"><div id="docsearch"><button type="button" class="DocSearch DocSearch-Button" aria-label="Search"><span class="DocSearch-Button-Container"><svg class="DocSearch-Search-Icon" width="20" height="20" viewBox="0 0 20 20"><path d="M14.386 14.386l4.0877 4.0877-4.0877-4.0877c-2.9418 2.9419-7.7115 2.9419-10.6533 0-2.9419-2.9418-2.9419-7.7115 0-10.6533 2.9418-2.9419 7.7115-2.9419 10.6533 0 2.9419 2.9418 2.9419 7.7115 0 10.6533z" stroke="currentColor" fill="none" fill-rule="evenodd" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"></path></svg><span class="DocSearch-Button-Placeholder">Search</span></span><span class="DocSearch-Button-Keys"><kbd class="DocSearch-Button-Key"></kbd><kbd class="DocSearch-Button-Key">K</kbd></span></button></div></div><nav aria-labelledby="main-nav-aria-label" class="VPNavBarMenu menu" data-v-be450ad9 data-v-bdedfc22><span id="main-nav-aria-label" class="visually-hidden" data-v-bdedfc22>Main Navigation</span><!--[--><!--[--><a class="VPLink link VPNavBarMenuLink" href="/development/" data-v-bdedfc22 data-v-95f5d58b data-v-30c06bd3><!--[-->Development<!--]--><!----></a><!--]--><!--[--><div class="VPFlyout VPNavBarMenuGroup active" data-v-bdedfc22 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" data-v-96001b6b><span class="text" data-v-96001b6b><!----> Academic <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="text-icon" data-v-96001b6b><path d="M12,16c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-6-6c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l5.3,5.3l5.3-5.3c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-6,6C12.5,15.9,12.3,16,12,16z"></path></svg></span></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><div class="items" data-v-e7ea1737><!--[--><!--[--><div class="VPMenuGroup" data-v-e7ea1737 data-v-b66affaf><p class="title" data-v-b66affaf>K-12</p><!--[--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/academic/chemistry/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Chemistry<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/discrete-math/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Discrete Math.<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/academic/literature/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Literature<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--]--></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuGroup" data-v-e7ea1737 data-v-b66affaf><p class="title" data-v-b66affaf>Tools</p><!--[--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link active" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/1" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Formulas for IPhO JPN.<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--]--></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--]--></div><!--[--><!--]--></div></div></div><!--]--><!--[--><div class="VPFlyout VPNavBarMenuGroup" data-v-bdedfc22 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" data-v-96001b6b><span class="text" data-v-96001b6b><!----> Application <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="text-icon" data-v-96001b6b><path d="M12,16c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-6-6c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l5.3,5.3l5.3-5.3c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-6,6C12.5,15.9,12.3,16,12,16z"></path></svg></span></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><div class="items" data-v-e7ea1737><!--[--><!--[--><div class="VPMenuGroup" data-v-e7ea1737 data-v-b66affaf><p class="title" data-v-b66affaf>Personal projects</p><!--[--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/application/markdown-it-katex/how-to-use" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->markdown-it-katex<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-b66affaf data-v-a5bbb52c><span class="VPLink" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[--><!--]--><!----></span></div><!--]--><!--]--></div><!--]--><!--]--></div><!--[--><!--]--></div></div></div><!--]--><!--[--><div class="VPFlyout VPNavBarMenuGroup" data-v-bdedfc22 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" data-v-96001b6b><span class="text" data-v-96001b6b><!----> Save <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="text-icon" data-v-96001b6b><path d="M12,16c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-6-6c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l5.3,5.3l5.3-5.3c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-6,6C12.5,15.9,12.3,16,12,16z"></path></svg></span></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><div class="items" data-v-e7ea1737><!--[--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/save/reading/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Reading<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--[--><div class="VPMenuLink" data-v-e7ea1737 data-v-a5bbb52c><a class="VPLink link" href="/academic/vocabulary/index" data-v-a5bbb52c data-v-30c06bd3><!--[-->Vocabulary<!--]--><!----></a></div><!--]--><!--]--></div><!--[--><!--]--></div></div></div><!--]--><!--]--></nav><!----><div class="VPNavBarAppearance appearance" data-v-be450ad9 data-v-da3f667a><button class="VPSwitch VPSwitchAppearance" type="button" role="switch" aria-label="toggle dark mode" aria-checked="false" data-v-da3f667a data-v-0d529b6d data-v-f3c41672><span class="check" data-v-f3c41672><span class="icon" data-v-f3c41672><!--[--><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="sun" data-v-0d529b6d><path d="M12,18c-3.3,0-6-2.7-6-6s2.7-6,6-6s6,2.7,6,6S15.3,18,12,18zM12,8c-2.2,0-4,1.8-4,4c0,2.2,1.8,4,4,4c2.2,0,4-1.8,4-4C16,9.8,14.2,8,12,8z"></path><path d="M12,4c-0.6,0-1-0.4-1-1V1c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,3.6,12.6,4,12,4z"></path><path d="M12,24c-0.6,0-1-0.4-1-1v-2c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,23.6,12.6,24,12,24z"></path><path d="M5.6,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3L3.5,4.9c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C6.2,6.5,5.9,6.6,5.6,6.6z"></path><path d="M19.8,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-1.4-1.4c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C20.3,20.7,20,20.8,19.8,20.8z"></path><path d="M3,13H1c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S3.6,13,3,13z"></path><path d="M23,13h-2c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S23.6,13,23,13z"></path><path d="M4.2,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C4.7,20.7,4.5,20.8,4.2,20.8z"></path><path d="M18.4,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C18.9,6.5,18.6,6.6,18.4,6.6z"></path></svg><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="moon" data-v-0d529b6d><path d="M12.1,22c-0.3,0-0.6,0-0.9,0c-5.5-0.5-9.5-5.4-9-10.9c0.4-4.8,4.2-8.6,9-9c0.4,0,0.8,0.2,1,0.5c0.2,0.3,0.2,0.8-0.1,1.1c-2,2.7-1.4,6.4,1.3,8.4c2.1,1.6,5,1.6,7.1,0c0.3-0.2,0.7-0.3,1.1-0.1c0.3,0.2,0.5,0.6,0.5,1c-0.2,2.7-1.5,5.1-3.6,6.8C16.6,21.2,14.4,22,12.1,22zM9.3,4.4c-2.9,1-5,3.6-5.2,6.8c-0.4,4.4,2.8,8.3,7.2,8.7c2.1,0.2,4.2-0.4,5.8-1.8c1.1-0.9,1.9-2.1,2.4-3.4c-2.5,0.9-5.3,0.5-7.5-1.1C9.2,11.4,8.1,7.7,9.3,4.4z"></path></svg><!--]--></span></span></button></div><div class="VPSocialLinks VPNavBarSocialLinks social-links" data-v-be450ad9 data-v-2ab2a029 data-v-f6988cfb><!--[--><a class="VPSocialLink" href="https://github.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>GitHub</title><path d="M12 .297c-6.63 0-12 5.373-12 12 0 5.303 3.438 9.8 8.205 11.385.6.113.82-.258.82-.577 0-.285-.01-1.04-.015-2.04-3.338.724-4.042-1.61-4.042-1.61C4.422 18.07 3.633 17.7 3.633 17.7c-1.087-.744.084-.729.084-.729 1.205.084 1.838 1.236 1.838 1.236 1.07 1.835 2.809 1.305 3.495.998.108-.776.417-1.305.76-1.605-2.665-.3-5.466-1.332-5.466-5.93 0-1.31.465-2.38 1.235-3.22-.135-.303-.54-1.523.105-3.176 0 0 1.005-.322 3.3 1.23.96-.267 1.98-.399 3-.405 1.02.006 2.04.138 3 .405 2.28-1.552 3.285-1.23 3.285-1.23.645 1.653.24 2.873.12 3.176.765.84 1.23 1.91 1.23 3.22 0 4.61-2.805 5.625-5.475 5.92.42.36.81 1.096.81 2.22 0 1.606-.015 2.896-.015 3.286 0 .315.21.69.825.57C20.565 22.092 24 17.592 24 12.297c0-6.627-5.373-12-12-12"/></svg></a><a class="VPSocialLink" href="https://twitter.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>Twitter</title><path d="M23.953 4.57a10 10 0 01-2.825.775 4.958 4.958 0 002.163-2.723c-.951.555-2.005.959-3.127 1.184a4.92 4.92 0 00-8.384 4.482C7.69 8.095 4.067 6.13 1.64 3.162a4.822 4.822 0 00-.666 2.475c0 1.71.87 3.213 2.188 4.096a4.904 4.904 0 01-2.228-.616v.06a4.923 4.923 0 003.946 4.827 4.996 4.996 0 01-2.212.085 4.936 4.936 0 004.604 3.417 9.867 9.867 0 01-6.102 2.105c-.39 0-.779-.023-1.17-.067a13.995 13.995 0 007.557 2.209c9.053 0 13.998-7.496 13.998-13.985 0-.21 0-.42-.015-.63A9.935 9.935 0 0024 4.59z"/></svg></a><!--]--></div><div class="VPFlyout VPNavBarExtra extra" data-v-be450ad9 data-v-66bb1f24 data-v-96001b6b><button type="button" class="button" aria-haspopup="true" aria-expanded="false" aria-label="extra navigation" data-v-96001b6b><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="icon" data-v-96001b6b><circle cx="12" cy="12" r="2"></circle><circle cx="19" cy="12" r="2"></circle><circle cx="5" cy="12" r="2"></circle></svg></button><div class="menu" data-v-96001b6b><div class="VPMenu" data-v-96001b6b data-v-e7ea1737><!----><!--[--><!--[--><!----><div class="group" data-v-66bb1f24><div class="item appearance" data-v-66bb1f24><p class="label" data-v-66bb1f24>Appearance</p><div class="appearance-action" data-v-66bb1f24><button class="VPSwitch VPSwitchAppearance" type="button" role="switch" aria-label="toggle dark mode" aria-checked="false" data-v-66bb1f24 data-v-0d529b6d data-v-f3c41672><span class="check" data-v-f3c41672><span class="icon" data-v-f3c41672><!--[--><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="sun" data-v-0d529b6d><path d="M12,18c-3.3,0-6-2.7-6-6s2.7-6,6-6s6,2.7,6,6S15.3,18,12,18zM12,8c-2.2,0-4,1.8-4,4c0,2.2,1.8,4,4,4c2.2,0,4-1.8,4-4C16,9.8,14.2,8,12,8z"></path><path d="M12,4c-0.6,0-1-0.4-1-1V1c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,3.6,12.6,4,12,4z"></path><path d="M12,24c-0.6,0-1-0.4-1-1v-2c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v2C13,23.6,12.6,24,12,24z"></path><path d="M5.6,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3L3.5,4.9c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C6.2,6.5,5.9,6.6,5.6,6.6z"></path><path d="M19.8,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3l-1.4-1.4c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l1.4,1.4c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4C20.3,20.7,20,20.8,19.8,20.8z"></path><path d="M3,13H1c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S3.6,13,3,13z"></path><path d="M23,13h-2c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h2c0.6,0,1,0.4,1,1S23.6,13,23,13z"></path><path d="M4.2,20.8c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C4.7,20.7,4.5,20.8,4.2,20.8z"></path><path d="M18.4,6.6c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l1.4-1.4c0.4-0.4,1-0.4,1.4,0s0.4,1,0,1.4l-1.4,1.4C18.9,6.5,18.6,6.6,18.4,6.6z"></path></svg><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="moon" data-v-0d529b6d><path d="M12.1,22c-0.3,0-0.6,0-0.9,0c-5.5-0.5-9.5-5.4-9-10.9c0.4-4.8,4.2-8.6,9-9c0.4,0,0.8,0.2,1,0.5c0.2,0.3,0.2,0.8-0.1,1.1c-2,2.7-1.4,6.4,1.3,8.4c2.1,1.6,5,1.6,7.1,0c0.3-0.2,0.7-0.3,1.1-0.1c0.3,0.2,0.5,0.6,0.5,1c-0.2,2.7-1.5,5.1-3.6,6.8C16.6,21.2,14.4,22,12.1,22zM9.3,4.4c-2.9,1-5,3.6-5.2,6.8c-0.4,4.4,2.8,8.3,7.2,8.7c2.1,0.2,4.2-0.4,5.8-1.8c1.1-0.9,1.9-2.1,2.4-3.4c-2.5,0.9-5.3,0.5-7.5-1.1C9.2,11.4,8.1,7.7,9.3,4.4z"></path></svg><!--]--></span></span></button></div></div></div><div class="group" data-v-66bb1f24><div class="item social-links" data-v-66bb1f24><div class="VPSocialLinks social-links-list" data-v-66bb1f24 data-v-f6988cfb><!--[--><a class="VPSocialLink" href="https://github.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>GitHub</title><path d="M12 .297c-6.63 0-12 5.373-12 12 0 5.303 3.438 9.8 8.205 11.385.6.113.82-.258.82-.577 0-.285-.01-1.04-.015-2.04-3.338.724-4.042-1.61-4.042-1.61C4.422 18.07 3.633 17.7 3.633 17.7c-1.087-.744.084-.729.084-.729 1.205.084 1.838 1.236 1.838 1.236 1.07 1.835 2.809 1.305 3.495.998.108-.776.417-1.305.76-1.605-2.665-.3-5.466-1.332-5.466-5.93 0-1.31.465-2.38 1.235-3.22-.135-.303-.54-1.523.105-3.176 0 0 1.005-.322 3.3 1.23.96-.267 1.98-.399 3-.405 1.02.006 2.04.138 3 .405 2.28-1.552 3.285-1.23 3.285-1.23.645 1.653.24 2.873.12 3.176.765.84 1.23 1.91 1.23 3.22 0 4.61-2.805 5.625-5.475 5.92.42.36.81 1.096.81 2.22 0 1.606-.015 2.896-.015 3.286 0 .315.21.69.825.57C20.565 22.092 24 17.592 24 12.297c0-6.627-5.373-12-12-12"/></svg></a><a class="VPSocialLink" href="https://twitter.com/andatoshiki" target="_blank" rel="noopener" data-v-f6988cfb data-v-e57698f6><svg role="img" viewBox="0 0 24 24" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg"><title>Twitter</title><path d="M23.953 4.57a10 10 0 01-2.825.775 4.958 4.958 0 002.163-2.723c-.951.555-2.005.959-3.127 1.184a4.92 4.92 0 00-8.384 4.482C7.69 8.095 4.067 6.13 1.64 3.162a4.822 4.822 0 00-.666 2.475c0 1.71.87 3.213 2.188 4.096a4.904 4.904 0 01-2.228-.616v.06a4.923 4.923 0 003.946 4.827 4.996 4.996 0 01-2.212.085 4.936 4.936 0 004.604 3.417 9.867 9.867 0 01-6.102 2.105c-.39 0-.779-.023-1.17-.067a13.995 13.995 0 007.557 2.209c9.053 0 13.998-7.496 13.998-13.985 0-.21 0-.42-.015-.63A9.935 9.935 0 0024 4.59z"/></svg></a><!--]--></div></div></div><!--]--><!--]--></div></div></div><!--[--><!--]--><button type="button" class="VPNavBarHamburger hamburger" aria-label="mobile navigation" aria-expanded="false" aria-controls="VPNavScreen" data-v-be450ad9 data-v-e5dd9c1c><span class="container" data-v-e5dd9c1c><span class="top" data-v-e5dd9c1c></span><span class="middle" data-v-e5dd9c1c></span><span class="bottom" data-v-e5dd9c1c></span></span></button></div></div></div></div><!----></header><div class="VPLocalNav" data-v-93a960b4 data-v-2817d72e><button class="menu" aria-expanded="false" aria-controls="VPSidebarNav" data-v-2817d72e><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="menu-icon" data-v-2817d72e><path d="M17,11H3c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h14c0.6,0,1,0.4,1,1S17.6,11,17,11z"></path><path d="M21,7H3C2.4,7,2,6.6,2,6s0.4-1,1-1h18c0.6,0,1,0.4,1,1S21.6,7,21,7z"></path><path d="M21,15H3c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h18c0.6,0,1,0.4,1,1S21.6,15,21,15z"></path><path d="M17,19H3c-0.6,0-1-0.4-1-1s0.4-1,1-1h14c0.6,0,1,0.4,1,1S17.6,19,17,19z"></path></svg><span class="menu-text" data-v-2817d72e>Menu</span></button><a class="top-link" href="#" data-v-2817d72e>Return to top</a></div><aside class="VPSidebar" data-v-93a960b4 data-v-c79ccefa><div class="curtain" data-v-c79ccefa></div><nav class="nav" id="VPSidebarNav" aria-labelledby="sidebar-aria-label" tabindex="-1" data-v-c79ccefa><span class="visually-hidden" id="sidebar-aria-label" data-v-c79ccefa> Sidebar Navigation </span><!--[--><!--]--><!--[--><div class="group" data-v-c79ccefa><section class="VPSidebarItem level-0 collapsible has-active" data-v-c79ccefa data-v-b05232f3><div class="item" role="button" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><h2 class="text" data-v-b05232f3>IPhO Formulas: JP Ver.</h2><!--]--><!----></a><div class="caret" role="button" data-v-b05232f3><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" aria-hidden="true" focusable="false" viewbox="0 0 24 24" class="caret-icon" data-v-b05232f3><path d="M9,19c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4l5.3-5.3L8.3,6.7c-0.4-0.4-0.4-1,0-1.4s1-0.4,1.4,0l6,6c0.4,0.4,0.4,1,0,1.4l-6,6C9.5,18.9,9.3,19,9,19z"></path></svg></div></div><div class="items" data-v-b05232f3><!--[--><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/1" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>1: 数学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/2" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>2: 一般的な推奨事</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/3" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>3: 運動学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/4" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>4: 力学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/5" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>5: 振動と波</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/6" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>6: 幾何光学,測光</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/7" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>7: 波動光学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/8" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>8: 電気回路</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/9" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>9: 電磁気学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/10" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>10: 熱力</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/11" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>11: 量子力学</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/12" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>12: Keplerの法則</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><div class="VPSidebarItem level-1 is-link is-active has-active" data-v-b05232f3 data-v-b05232f3><div class="item" data-v-b05232f3><div class="indicator" data-v-b05232f3></div><a class="VPLink link link" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/13" data-v-b05232f3 data-v-30c06bd3><!--[--><p class="text" data-v-b05232f3>13: 相対性理論</p><!--]--><!----></a><!----></div><!----></div><!--]--></div></section></div><!--]--><!--[--><!--]--></nav></aside><div class="VPContent has-sidebar" id="VPContent" data-v-93a960b4 data-v-0bd490fb><div class="VPDoc has-sidebar has-aside" data-v-0bd490fb data-v-c5936a1e><div class="container" data-v-c5936a1e><div class="aside" data-v-c5936a1e><div class="aside-curtain" data-v-c5936a1e></div><div class="aside-container" data-v-c5936a1e><div class="aside-content" data-v-c5936a1e><div class="VPDocAside" data-v-c5936a1e data-v-cdc66372><!--[--><!--]--><!--[--><!--]--><div class="VPDocAsideOutline" data-v-cdc66372 data-v-5dd9d5f6><div class="content" data-v-5dd9d5f6><div class="outline-marker" data-v-5dd9d5f6></div><div class="outline-title" data-v-5dd9d5f6>TOC</div><nav aria-labelledby="doc-outline-aria-label" data-v-5dd9d5f6><span class="visually-hidden" id="doc-outline-aria-label" data-v-5dd9d5f6> Table of Contents for current page </span><ul class="root" data-v-5dd9d5f6 data-v-1188541a><!--[--><!--]--></ul></nav></div></div><!--[--><!--]--><div class="spacer" data-v-cdc66372></div><!--[--><!--]--><!----><!--[--><!--]--><!--[--><!--[--><!--[--><!--[--><div class="VPDocAsideSponsors"><div class="VPSponsors vp-sponsor aside"><!--[--><section class="vp-sponsor-section"><!----><div class="VPSponsorsGrid vp-sponsor-grid medium"><!--[--><div class="vp-sponsor-grid-item"><a class="vp-sponsor-grid-link" target="_blank" rel="sponsored noopener"><article class="vp-sponsor-grid-box"><h4 class="visually-hidden"></h4><img class="vp-sponsor-grid-image" src="https://cdn.jsdelivr.net/gh/maomao1996/picture/sponsor/wechat-color.jpg"></article></a></div><!--]--></div></section><section class="vp-sponsor-section"><!----><div class="VPSponsorsGrid vp-sponsor-grid medium"><!--[--><div class="vp-sponsor-grid-item"><a class="vp-sponsor-grid-link" target="_blank" rel="sponsored noopener"><article class="vp-sponsor-grid-box"><h4 class="visually-hidden"></h4><img class="vp-sponsor-grid-image" src="https://cdn.jsdelivr.net/gh/maomao1996/picture/sponsor/alipay-color.jpg"></article></a></div><!--]--></div></section><!--]--></div></div><!--]--><!--]--><!--]--><!--]--></div></div></div></div><div class="content" data-v-c5936a1e><div class="content-container" data-v-c5936a1e><!--[--><!--]--><main class="main" data-v-c5936a1e><div style="position:relative;" class="vp-doc _academic_physics_ipho-formulas-jpn_13" data-v-c5936a1e><div><h1 id="formulas-for-ipho-日本語版-section-13" tabindex="-1">Formulas for IPhO 日本語版: Section 13 <a class="header-anchor" href="#formulas-for-ipho-日本語版-section-13" aria-hidden="true">#</a></h1><h2 id="_13-相対性理論" tabindex="-1">13: 相対性理論 <a class="header-anchor" href="#_13-相対性理論" aria-hidden="true">#</a></h2><h3 id="_13-1-lorentz-変換" tabindex="-1">13.1:Lorentz 変換 <a class="header-anchor" href="#_13-1-lorentz-変換" aria-hidden="true">#</a></h3><ol><li><p>Lorentz 変換 (Minkowski 幾何学の 4 次元時空の回 転)(慣性系間の速度が <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mrow><mi mathvariant="bold-italic">V</mi><mo>=</mo><mi>V</mi><msub><mi mathvariant="bold-italic">e</mi><mi>x</mi></msub><mo fence="true">)</mo></mrow><mo>:</mo><mi>β</mi><mo>=</mo><mi>V</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo separator="true">,</mo><mi>γ</mi><mo>=</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\left.\boldsymbol{V}=V \boldsymbol{e}_x\right): \beta=V / c, \gamma=</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="minner"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.25555em;">V</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.22222em;">V</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">e</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;">)</span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">:</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05278em;">β</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.22222em;">V</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span></span></span></span></p><p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mtable rowspacing="0.25em" columnalign="right left" columnspacing="0em"><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><mn>1</mn><mi mathvariant="normal">/</mi><msqrt><mrow><mn>1</mn><mo>−</mo><msup><mi>β</mi><mn>2</mn></msup></mrow></msqrt><mtext> として, </mtext></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><mspace width="2em"></mspace><mi>c</mi><msup><mi>t</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msup><mo>=</mo><mi>γ</mi><mo stretchy="false">(</mo><mi>c</mi><mi>t</mi><mo>−</mo><mi>β</mi><mi>x</mi><mo stretchy="false">)</mo><mo separator="true">,</mo><msup><mi>x</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msup><mo>=</mo><mi>γ</mi><mo stretchy="false">(</mo><mi>x</mi><mo>−</mo><mi>β</mi><mi>c</mi><mi>t</mi><mo stretchy="false">)</mo><mo separator="true">,</mo><msup><mi>y</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msup><mo>=</mo><mi>y</mi></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><msup><mi>E</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msup><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo>=</mo><mi>γ</mi><mrow><mo fence="true">(</mo><mi>E</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo>−</mo><mi>β</mi><msub><mi>p</mi><mi>x</mi></msub><mo fence="true">)</mo></mrow><mo separator="true">,</mo><msubsup><mi>p</mi><mi>x</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mo>=</mo><mi>γ</mi><mrow><mo fence="true">(</mo><msub><mi>p</mi><mi>x</mi></msub><mo>−</mo><mi>β</mi><mi>E</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo fence="true">)</mo></mrow><mo separator="true">,</mo><msubsup><mi>p</mi><mi>y</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mo>=</mo><msub><mi>p</mi><mi>y</mi></msub></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><mtext> ここで, </mtext></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><mi>E</mi><mo>=</mo><mfrac><mrow><mi>m</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup></mrow><msqrt><mrow><mn>1</mn><mo>−</mo><msup><mi>v</mi><mn>2</mn></msup><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup></mrow></msqrt></mfrac><mo>=</mo><mi>m</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup><mo>+</mo><mfrac><mn>1</mn><mn>2</mn></mfrac><mi>m</mi><msup><mi>v</mi><mn>2</mn></msup><mo>+</mo><mo>⋯</mo></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><msub><mi>p</mi><mi>x</mi></msub><mo>=</mo><mfrac><mrow><mi>m</mi><msub><mi>v</mi><mi>x</mi></msub></mrow><msqrt><mrow><mn>1</mn><mo>−</mo><msup><mi>v</mi><mn>2</mn></msup><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup></mrow></msqrt></mfrac><mo separator="true">,</mo><mtext> etc. </mtext></mrow></mstyle></mtd></mtr></mtable><annotation encoding="application/x-tex">\begin{aligned} & 1 / \sqrt{1-\beta^2} \text { として, } \\ & \qquad c t^{\prime}=\gamma(c t-\beta x), x^{\prime}=\gamma(x-\beta c t), y^{\prime}=y \\ & E^{\prime} / c=\gamma\left(E / c-\beta p_x\right), p_x^{\prime}=\gamma\left(p_x-\beta E / c\right), p_y^{\prime}=p_y \\ & \text { ここで, } \\ & E=\frac{m c^2}{\sqrt{1-v^2 / c^2}}=m c^2+\frac{1}{2} m v^2+\cdots \\ & p_x=\frac{m v_x}{\sqrt{1-v^2 / c^2}}, \text { etc. } \end{aligned} </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:11.6485em;vertical-align:-5.5742em;"></span><span class="mord"><span class="mtable"><span class="col-align-r"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:6.0742em;"><span style="top:-8.5586em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"></span></span><span style="top:-7.0586em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"></span></span><span style="top:-5.5586em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"></span></span><span style="top:-4.0355em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"></span></span><span style="top:-1.8844em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"></span></span><span style="top:0.6531em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:5.5742em;"><span></span></span></span></span></span><span class="col-align-l"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:6.0742em;"><span style="top:-8.5586em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mord">1/</span><span class="mord sqrt"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.0067em;"><span class="svg-align" style="top:-3.2em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="mord" style="padding-left:1em;"><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05278em;">β</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-2.9667em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="hide-tail" style="min-width:1.02em;height:1.28em;"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="400em" height="1.28em" viewBox="0 0 400000 1296" preserveAspectRatio="xMinYMin slice"><path d="M263,681c0.7,0,18,39.7,52,119
|
||
c34,79.3,68.167,158.7,102.5,238c34.3,79.3,51.8,119.3,52.5,120
|
||
c340,-704.7,510.7,-1060.3,512,-1067
|
||
l0 -0
|
||
c4.7,-7.3,11,-11,19,-11
|
||
H40000v40H1012.3
|
||
s-271.3,567,-271.3,567c-38.7,80.7,-84,175,-136,283c-52,108,-89.167,185.3,-111.5,232
|
||
c-22.3,46.7,-33.8,70.3,-34.5,71c-4.7,4.7,-12.3,7,-23,7s-12,-1,-12,-1
|
||
s-109,-253,-109,-253c-72.7,-168,-109.3,-252,-110,-252c-10.7,8,-22,16.7,-34,26
|
||
c-22,17.3,-33.3,26,-34,26s-26,-26,-26,-26s76,-59,76,-59s76,-60,76,-60z
|
||
M1001 80h400000v40h-400000z"></path></svg></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2333em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mord text"><span class="mord"> </span><span class="mord cjk_fallback">として</span><span class="mord">, </span></span></span></span><span style="top:-7.0586em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mspace" style="margin-right:2em;"></span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">t</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8019em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05278em;">β</span><span class="mord mathnormal">x</span><span class="mclose">)</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">x</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8019em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">x</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05278em;">β</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mclose">)</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">y</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8019em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">y</span></span></span><span style="top:-5.5586em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8019em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;">(</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05278em;">β</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;">)</span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8019em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;">(</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">βE</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;">)</span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8019em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">y</span></span></span><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3831em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">y</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2861em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-4.0355em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mord text"><span class="mord"> </span><span class="mord cjk_fallback">ここで</span><span class="mord">, </span></span></span></span><span style="top:-1.8844em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.4911em;"><span style="top:-2.175em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord sqrt"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.935em;"><span class="svg-align" style="top:-3.2em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="mord" style="padding-left:1em;"><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-2.895em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="hide-tail" style="min-width:1.02em;height:1.28em;"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="400em" height="1.28em" viewBox="0 0 400000 1296" preserveAspectRatio="xMinYMin slice"><path d="M263,681c0.7,0,18,39.7,52,119
|
||
c34,79.3,68.167,158.7,102.5,238c34.3,79.3,51.8,119.3,52.5,120
|
||
c340,-704.7,510.7,-1060.3,512,-1067
|
||
l0 -0
|
||
c4.7,-7.3,11,-11,19,-11
|
||
H40000v40H1012.3
|
||
s-271.3,567,-271.3,567c-38.7,80.7,-84,175,-136,283c-52,108,-89.167,185.3,-111.5,232
|
||
c-22.3,46.7,-33.8,70.3,-34.5,71c-4.7,4.7,-12.3,7,-23,7s-12,-1,-12,-1
|
||
s-109,-253,-109,-253c-72.7,-168,-109.3,-252,-110,-252c-10.7,8,-22,16.7,-34,26
|
||
c-22,17.3,-33.3,26,-34,26s-26,-26,-26,-26s76,-59,76,-59s76,-60,76,-60z
|
||
M1001 80h400000v40h-400000z"></path></svg></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.305em;"><span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">m</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.13em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal">m</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.3214em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord">2</span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord">1</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.686em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mord mathnormal">m</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="minner">⋯</span></span></span><span style="top:0.6531em;"><span class="pstrut" style="height:3.4911em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.1076em;"><span style="top:-2.175em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord sqrt"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.935em;"><span class="svg-align" style="top:-3.2em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="mord" style="padding-left:1em;"><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-2.895em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="hide-tail" style="min-width:1.02em;height:1.28em;"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="400em" height="1.28em" viewBox="0 0 400000 1296" preserveAspectRatio="xMinYMin slice"><path d="M263,681c0.7,0,18,39.7,52,119
|
||
c34,79.3,68.167,158.7,102.5,238c34.3,79.3,51.8,119.3,52.5,120
|
||
c340,-704.7,510.7,-1060.3,512,-1067
|
||
l0 -0
|
||
c4.7,-7.3,11,-11,19,-11
|
||
H40000v40H1012.3
|
||
s-271.3,567,-271.3,567c-38.7,80.7,-84,175,-136,283c-52,108,-89.167,185.3,-111.5,232
|
||
c-22.3,46.7,-33.8,70.3,-34.5,71c-4.7,4.7,-12.3,7,-23,7s-12,-1,-12,-1
|
||
s-109,-253,-109,-253c-72.7,-168,-109.3,-252,-110,-252c-10.7,8,-22,16.7,-34,26
|
||
c-22,17.3,-33.3,26,-34,26s-26,-26,-26,-26s76,-59,76,-59s76,-60,76,-60z
|
||
M1001 80h400000v40h-400000z"></path></svg></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.305em;"><span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">m</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.13em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord text"><span class="mord"> etc. </span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:5.5742em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_13-2-4-元ベクトルの長" tabindex="-1">13.2: 4 元ベクトルの長 <a class="header-anchor" href="#_13-2-4-元ベクトルの長" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="2"><li>4 元ベクトルの長さ (スカラー量であり Lorentz 変換 で不変):<p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mtable rowspacing="0.25em" columnalign="right left" columnspacing="0em"><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><msup><mi>s</mi><mn>2</mn></msup></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><mo>=</mo><mo stretchy="false">(</mo><mi>c</mi><mi>t</mi><msup><mo stretchy="false">)</mo><mn>2</mn></msup><mo>−</mo><msup><mi>x</mi><mn>2</mn></msup><mo>−</mo><msup><mi>y</mi><mn>2</mn></msup><mo>−</mo><msup><mi>z</mi><mn>2</mn></msup></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mo stretchy="false">(</mo><mi>m</mi><mi>c</mi><msup><mo stretchy="false">)</mo><mn>2</mn></msup></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><mrow></mrow><mo>=</mo><mo stretchy="false">(</mo><mi>E</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><msup><mo stretchy="false">)</mo><mn>2</mn></msup><mo>−</mo><msubsup><mi>p</mi><mi>x</mi><mn>2</mn></msubsup><mo>−</mo><msubsup><mi>p</mi><mi>y</mi><mn>2</mn></msubsup><mo>−</mo><msubsup><mi>p</mi><mi>z</mi><mn>2</mn></msubsup></mrow></mstyle></mtd></mtr></mtable><annotation encoding="application/x-tex">\begin{aligned} s^2 & =(c t)^2-x^2-y^2-z^2 \\ (m c)^2 & =(E / c)^2-p_x^2-p_y^2-p_z^2 \end{aligned} </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:3.0713em;vertical-align:-1.2857em;"></span><span class="mord"><span class="mtable"><span class="col-align-r"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.7857em;"><span style="top:-3.9216em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord mathnormal">s</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-2.3974em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">m</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mclose"><span class="mclose">)</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.2857em;"><span></span></span></span></span></span><span class="col-align-l"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.7857em;"><span style="top:-3.9216em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mclose"><span class="mclose">)</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">x</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">y</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.04398em;">z</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-2.3974em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05764em;">E</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mclose"><span class="mclose">)</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">y</span></span></span><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3831em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">p</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8641em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.04398em;">z</span></span></span><span style="top:-3.113em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.2857em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_13-3-速度の加算" tabindex="-1">13.3: 速度の加算 <a class="header-anchor" href="#_13-3-速度の加算" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="3"><li>速度の加算 :<p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><msub><mi>v</mi><mi>x</mi></msub><mo>=</mo><mfrac><mrow><msubsup><mi>v</mi><mi>x</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mo>+</mo><mi>V</mi></mrow><mrow><mn>1</mn><mo>+</mo><msubsup><mi>v</mi><mi>x</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mi>V</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup></mrow></mfrac><mo separator="true">,</mo><msub><mi>v</mi><mi>y</mi></msub><mo>=</mo><mfrac><msubsup><mi>v</mi><mi>y</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mrow><mi>γ</mi><mrow><mo fence="true">(</mo><mn>1</mn><mo>+</mo><msubsup><mi>v</mi><mi>x</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mi>V</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup><mo fence="true">)</mo></mrow></mrow></mfrac></mrow><annotation encoding="application/x-tex">v_x=\frac{v_x^{\prime}+V}{1+v_x^{\prime} V / c^2}, v_y=\frac{v_y^{\prime}}{\gamma\left(1+v_x^{\prime} V / c^2\right)} </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.3649em;vertical-align:-0.936em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.4289em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.6779em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.22222em;">V</span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.677em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7519em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.22222em;">V</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.936em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.1514em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">y</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.2861em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:2.461em;vertical-align:-0.936em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.525em;"><span style="top:-2.314em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;">(</span><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.6779em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight">x</span></span></span><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.22222em;">V</span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;">)</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.7731em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7519em;"><span style="top:-2.453em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mathnormal mtight" style="margin-right:0.03588em;">y</span></span></span><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3831em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.936em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_13-4-doppler-効果" tabindex="-1">13.4: Doppler 効果 <a class="header-anchor" href="#_13-4-doppler-効果" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="4"><li>Doppler 効果 :<p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mrow><mi>ν</mi><mo>=</mo><mi>γ</mi><mo stretchy="false">(</mo><mn>1</mn><mo>+</mo><mi>β</mi><mi>cos</mi><mo></mo><mi>θ</mi><mo stretchy="false">)</mo><msub><mi>ν</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\nu=\gamma(1+\beta \cos \theta) \nu_0 </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4306em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.06366em;">ν</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mopen">(</span><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05278em;">β</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mop">cos</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.02778em;">θ</span><span class="mclose">)</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.06366em;">ν</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3011em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0637em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p></li></ol><h3 id="_13-5-minkowski-空間" tabindex="-1">13.5: Minkowski 空間 <a class="header-anchor" href="#_13-5-minkowski-空間" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="5"><li>Minkowski 空間は, 時間が虚数( <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo stretchy="false">(</mo><mi>t</mi><mi>i</mi><mi>c</mi><mi>t</mi><mo stretchy="false">)</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">(t i c t)</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mord mathnormal">i</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mclose">)</span></span></span></span> であれば Euclid 空間にすることができる. 回転角 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>φ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\varphi</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">φ</span></span></span></span> に対して, <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>tan</mi><mo></mo><mi>φ</mi><mo>=</mo><mi>v</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>i</mi><mi>c</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\tan \varphi=v / i c</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8095em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mop">tan</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal">φ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">i</span><span class="mord mathnormal">c</span></span></span></span> となり, <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>sin</mi><mo></mo><mi>φ</mi><mo separator="true">,</mo><mi>cos</mi><mo></mo><mi>φ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\sin \varphi, \cos \varphi</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8623em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mop">sin</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal">φ</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mop">cos</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal">φ</span></span></span></span> を <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>tan</mi><mo></mo><mi>φ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\tan \varphi</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8095em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mop">tan</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal">φ</span></span></span></span> で表して Euclid 幾何学の公式を適用する (Lorentz 変換).</li></ol><h3 id="_13-6-長さの縮み" tabindex="-1">13.6: 長さの縮み <a class="header-anchor" href="#_13-6-長さの縮み" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="6"><li>長さの縮み : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><msup><mi>l</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msup><mo>=</mo><msub><mi>l</mi><mn>0</mn></msub><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>γ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">l^{\prime}=l_0 / \gamma</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.7519em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.01968em;">l</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7519em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.01968em;">l</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3011em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:-0.0197em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_13-7-時間の遅れ" tabindex="-1">13.7: 時間の遅れ <a class="header-anchor" href="#_13-7-時間の遅れ" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="7"><li>時間の遅れ: <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><msup><mi>t</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msup><mo>=</mo><msub><mi>t</mi><mn>0</mn></msub><mi>γ</mi></mrow><annotation encoding="application/x-tex">t^{\prime}=t_0 \gamma</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.7519em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">t</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7519em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.8095em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">t</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3011em;"><span style="top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">0</span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_13-8-同時刻の相対性" tabindex="-1">13.8: 同時刻の相対性 <a class="header-anchor" href="#_13-8-同時刻の相対性" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="8"><li>同時刻の相対性 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi mathvariant="normal">Δ</mi><mi>t</mi><mo>=</mo><mo>−</mo><mi>γ</mi><mi>v</mi><mi mathvariant="normal">Δ</mi><mi>x</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\Delta t=-\gamma v \Delta x / c^2</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6833em;"></span><span class="mord">Δ</span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;"></span><span class="mord">−</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="mord">Δ</span><span class="mord mathnormal">x</span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8141em;"><span style="top:-3.063em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li></ol><h3 id="_13-9-f-dp-dt" tabindex="-1">13.9: F=dp/dt <a class="header-anchor" href="#_13-9-f-dp-dt" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="9"><li><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi mathvariant="bold-italic">F</mi><mo>=</mo><mi mathvariant="normal">d</mi><mi mathvariant="bold-italic">p</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi mathvariant="normal">d</mi><mi>t</mi><mrow><mo fence="true">(</mo><mo>=</mo><mfrac><mi mathvariant="normal">d</mi><mrow><mi mathvariant="normal">d</mi><mi>t</mi></mrow></mfrac><mo stretchy="false">(</mo><mi>γ</mi><mi>m</mi><mi mathvariant="bold-italic">v</mi><mo stretchy="false">)</mo><mo fence="true">)</mo></mrow><mo stretchy="false">(</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\boldsymbol{F}=\mathrm{d} \boldsymbol{p} / \mathrm{d} t\left(=\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d} t}(\gamma m \boldsymbol{v})\right)(</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6861em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.15972em;">F</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2301em;vertical-align:-0.35em;"></span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol">p</span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathrm">d</span><span class="mord mathnormal">t</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;"><span class="delimsizing size1">(</span></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mfrac"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8801em;"><span style="top:-2.655em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathrm mtight">d</span><span class="mord mathnormal mtight">t</span></span></span></span><span style="top:-3.23em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="frac-line" style="border-bottom-width:0.04em;"></span></span><span style="top:-3.394em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mathrm mtight">d</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.345em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose nulldelimiter"></span></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal">γm</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03704em;">v</span></span></span><span class="mclose">)</span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;"><span class="delimsizing size1">)</span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mopen">(</span></span></span></span> ここでの <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mi>γ</mi><mo>=</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\gamma=</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span></span></span></span> <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mn>1</mn><mi mathvariant="normal">/</mi><msqrt><mrow><mn>1</mn><mo>−</mo><msup><mi>v</mi><mn>2</mn></msup><mi mathvariant="normal">/</mi><msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup></mrow></msqrt><mo fence="true">)</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\left.1 / \sqrt{1-v^2 / c^2}\right)</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1.8em;vertical-align:-0.65em;"></span><span class="minner"><span class="mopen nulldelimiter"></span><span class="mord">1/</span><span class="mord sqrt"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.935em;"><span class="svg-align" style="top:-3.2em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="mord" style="padding-left:1em;"><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord"><span class="mord mathnormal">c</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-2.895em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="hide-tail" style="min-width:1.02em;height:1.28em;"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="400em" height="1.28em" viewBox="0 0 400000 1296" preserveAspectRatio="xMinYMin slice"><path d="M263,681c0.7,0,18,39.7,52,119
|
||
c34,79.3,68.167,158.7,102.5,238c34.3,79.3,51.8,119.3,52.5,120
|
||
c340,-704.7,510.7,-1060.3,512,-1067
|
||
l0 -0
|
||
c4.7,-7.3,11,-11,19,-11
|
||
H40000v40H1012.3
|
||
s-271.3,567,-271.3,567c-38.7,80.7,-84,175,-136,283c-52,108,-89.167,185.3,-111.5,232
|
||
c-22.3,46.7,-33.8,70.3,-34.5,71c-4.7,4.7,-12.3,7,-23,7s-12,-1,-12,-1
|
||
s-109,-253,-109,-253c-72.7,-168,-109.3,-252,-110,-252c-10.7,8,-22,16.7,-34,26
|
||
c-22,17.3,-33.3,26,-34,26s-26,-26,-26,-26s76,-59,76,-59s76,-60,76,-60z
|
||
M1001 80h400000v40h-400000z"></path></svg></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.305em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;"><span class="delimsizing size2">)</span></span></span></span></span></span></li></ol><h3 id="_13-10-超相対論的極限" tabindex="-1">13.10: 超相対論的極限 <a class="header-anchor" href="#_13-10-超相対論的極限" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="10"><li>超相対論的極限 <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><mo>:</mo><mi>v</mi><mo>≈</mo><mi>c</mi><mo separator="true">,</mo><mi>p</mi><mo>≈</mo><mi>m</mi><mi>c</mi><mo separator="true">,</mo><msqrt><mrow><mn>1</mn><mo>−</mo><mo stretchy="false">(</mo><mi>v</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><msup><mo stretchy="false">)</mo><mn>2</mn></msup></mrow></msqrt><mo>≈</mo></mrow><annotation encoding="application/x-tex">: v \approx c, p \approx m c, \sqrt{1-(v / c)^2} \approx</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4306em;"></span><span class="mrel">:</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.4831em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">≈</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:0.6776em;vertical-align:-0.1944em;"></span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord mathnormal">p</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">≈</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.24em;vertical-align:-0.305em;"></span><span class="mord mathnormal">m</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord sqrt"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.935em;"><span class="svg-align" style="top:-3.2em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="mord" style="padding-left:1em;"><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mopen">(</span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mclose"><span class="mclose">)</span><span class="msupsub"><span class="vlist-t"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.7401em;"><span style="top:-2.989em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style="top:-2.895em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="hide-tail" style="min-width:1.02em;height:1.28em;"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="400em" height="1.28em" viewBox="0 0 400000 1296" preserveAspectRatio="xMinYMin slice"><path d="M263,681c0.7,0,18,39.7,52,119
|
||
c34,79.3,68.167,158.7,102.5,238c34.3,79.3,51.8,119.3,52.5,120
|
||
c340,-704.7,510.7,-1060.3,512,-1067
|
||
l0 -0
|
||
c4.7,-7.3,11,-11,19,-11
|
||
H40000v40H1012.3
|
||
s-271.3,567,-271.3,567c-38.7,80.7,-84,175,-136,283c-52,108,-89.167,185.3,-111.5,232
|
||
c-22.3,46.7,-33.8,70.3,-34.5,71c-4.7,4.7,-12.3,7,-23,7s-12,-1,-12,-1
|
||
s-109,-253,-109,-253c-72.7,-168,-109.3,-252,-110,-252c-10.7,8,-22,16.7,-34,26
|
||
c-22,17.3,-33.3,26,-34,26s-26,-26,-26,-26s76,-59,76,-59s76,-60,76,-60z
|
||
M1001 80h400000v40h-400000z"></path></svg></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.305em;"><span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">≈</span></span></span></span> <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><msqrt><mrow><mn>2</mn><mo stretchy="false">(</mo><mn>1</mn><mo>−</mo><mi>v</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo stretchy="false">)</mo></mrow></msqrt></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\sqrt{2(1-v / c)}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1.24em;vertical-align:-0.305em;"></span><span class="mord sqrt"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.935em;"><span class="svg-align" style="top:-3.2em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="mord" style="padding-left:1em;"><span class="mord">2</span><span class="mopen">(</span><span class="mord">1</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.03588em;">v</span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mclose">)</span></span></span><span style="top:-2.895em;"><span class="pstrut" style="height:3.2em;"></span><span class="hide-tail" style="min-width:1.02em;height:1.28em;"><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="400em" height="1.28em" viewBox="0 0 400000 1296" preserveAspectRatio="xMinYMin slice"><path d="M263,681c0.7,0,18,39.7,52,119
|
||
c34,79.3,68.167,158.7,102.5,238c34.3,79.3,51.8,119.3,52.5,120
|
||
c340,-704.7,510.7,-1060.3,512,-1067
|
||
l0 -0
|
||
c4.7,-7.3,11,-11,19,-11
|
||
H40000v40H1012.3
|
||
s-271.3,567,-271.3,567c-38.7,80.7,-84,175,-136,283c-52,108,-89.167,185.3,-111.5,232
|
||
c-22.3,46.7,-33.8,70.3,-34.5,71c-4.7,4.7,-12.3,7,-23,7s-12,-1,-12,-1
|
||
s-109,-253,-109,-253c-72.7,-168,-109.3,-252,-110,-252c-10.7,8,-22,16.7,-34,26
|
||
c-22,17.3,-33.3,26,-34,26s-26,-26,-26,-26s76,-59,76,-59s76,-60,76,-60z
|
||
M1001 80h400000v40h-400000z"></path></svg></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.305em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></li></ol><h3 id="_13-11-電場と磁場の-lorentz-変換" tabindex="-1">13.11: 電場と磁場の Lorentz 変換 <!----> <a class="header-anchor" href="#_13-11-電場と磁場の-lorentz-変換" aria-hidden="true">#</a></h3><ol start="11"><li>電場と磁場の Lorentz 変換 : <span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML"><semantics><mrow><msubsup><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mi mathvariant="normal">∥</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mo>=</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mi mathvariant="normal">∥</mi></msub><mo separator="true">,</mo><msubsup><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mi mathvariant="normal">∥</mi><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mo>=</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mi mathvariant="normal">∥</mi></msub></mrow><annotation encoding="application/x-tex">\boldsymbol{E}_{\|}^{\prime}=\boldsymbol{E}_{\|}, \boldsymbol{B}_{\|}^{\prime}=\boldsymbol{B}_{\|}</annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2499em;vertical-align:-0.422em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8279em;"><span style="top:-2.453em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">∥</span></span></span></span><span style="top:-3.139em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.422em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.2499em;vertical-align:-0.422em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3448em;"><span style="top:-2.5198em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">∥</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3552em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mpunct">,</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8279em;"><span style="top:-2.453em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">∥</span></span></span></span><span style="top:-3.139em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.422em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span></span><span class="base"><span class="strut" style="height:1.0413em;vertical-align:-0.3552em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3448em;"><span style="top:-2.5198em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">∥</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3552em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>,<p class="katex-block"><span class="katex-display"><span class="katex"><span class="katex-mathml"><math xmlns="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" display="block"><semantics><mtable rowspacing="0.25em" columnalign="center" columnspacing="0em"><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><msubsup><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo lspace="0em" rspace="0em">⊥</mo><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo>=</mo><mi>γ</mi><mrow><mo fence="true">(</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo lspace="0em" rspace="0em">⊥</mo></msub><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo>+</mo><mi mathvariant="bold-italic">v</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo>×</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo lspace="0em" rspace="0em">⊥</mo></msub><mo fence="true">)</mo></mrow><mo separator="true">,</mo></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel="0" displaystyle="true"><mrow><msubsup><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo lspace="0em" rspace="0em">⊥</mo><mo mathvariant="normal" lspace="0em" rspace="0em">′</mo></msubsup><mo>=</mo><mi>γ</mi><mrow><mo fence="true">(</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">B</mi><mo lspace="0em" rspace="0em">⊥</mo></msub><mo>−</mo><mi mathvariant="bold-italic">v</mi><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo>×</mo><msub><mi mathvariant="bold-italic">E</mi><mo lspace="0em" rspace="0em">⊥</mo></msub><mi mathvariant="normal">/</mi><mi>c</mi><mo fence="true">)</mo></mrow></mrow></mstyle></mtd></mtr></mtable><annotation encoding="application/x-tex">\begin{gathered} \boldsymbol{E}_{\perp}^{\prime} / c=\gamma\left(\boldsymbol{E}_{\perp} / c+\boldsymbol{v} / c \times \boldsymbol{B}_{\perp}\right), \\ \boldsymbol{B}_{\perp}^{\prime}=\gamma\left(\boldsymbol{B}_{\perp}-\boldsymbol{v} / c \times \boldsymbol{E}_{\perp} / c\right) \end{gathered} </annotation></semantics></math></span><span class="katex-html" aria-hidden="true"><span class="base"><span class="strut" style="height:3em;vertical-align:-1.25em;"></span><span class="mord"><span class="mtable"><span class="col-align-c"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.75em;"><span style="top:-3.91em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8279em;"><span style="top:-2.453em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mrel mtight">⊥</span></span></span></span><span style="top:-3.139em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;">(</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3361em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mrel mtight">⊥</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">+</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03704em;">v</span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">×</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3361em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mrel mtight">⊥</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;">)</span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="mpunct">,</span></span></span><span style="top:-2.41em;"><span class="pstrut" style="height:3em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.8279em;"><span style="top:-2.453em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mrel mtight">⊥</span></span></span></span><span style="top:-3.139em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mord mtight">′</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.247em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mrel">=</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2778em;"></span><span class="mord mathnormal" style="margin-right:0.05556em;">γ</span><span class="mspace" style="margin-right:0.1667em;"></span><span class="minner"><span class="mopen delimcenter" style="top:0em;">(</span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.04835em;">B</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3361em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mrel mtight">⊥</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">−</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.03704em;">v</span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mbin">×</span><span class="mspace" style="margin-right:0.2222em;"></span><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord"><span class="mord boldsymbol" style="margin-right:0.05451em;">E</span></span></span><span class="msupsub"><span class="vlist-t vlist-t2"><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.3361em;"><span style="top:-2.55em;margin-right:0.05em;"><span class="pstrut" style="height:2.7em;"></span><span class="sizing reset-size6 size3 mtight"><span class="mord mtight"><span class="mrel mtight">⊥</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:0.15em;"><span></span></span></span></span></span></span><span class="mord">/</span><span class="mord mathnormal">c</span><span class="mclose delimcenter" style="top:0em;">)</span></span></span></span></span><span class="vlist-s"></span></span><span class="vlist-r"><span class="vlist" style="height:1.25em;"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p></li></ol></div></div></main><!--[--><!--[--><!--[--><!----><!--]--><!--]--><!--]--><footer class="VPDocFooter" data-v-c5936a1e data-v-e033cd21><div class="edit-info" data-v-e033cd21><div class="edit-link" data-v-e033cd21><a class="VPLink link edit-link-button" href="https://github.com/andatoshiki/toshiki-notebook/edit/master/docs/academic/physics/ipho-formulas-jpn/13.md" target="_blank" rel="noreferrer" data-v-e033cd21 data-v-30c06bd3><!--[--><svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewbox="0 0 24 24" class="edit-link-icon" data-v-e033cd21><path d="M18,23H4c-1.7,0-3-1.3-3-3V6c0-1.7,1.3-3,3-3h7c0.6,0,1,0.4,1,1s-0.4,1-1,1H4C3.4,5,3,5.4,3,6v14c0,0.6,0.4,1,1,1h14c0.6,0,1-0.4,1-1v-7c0-0.6,0.4-1,1-1s1,0.4,1,1v7C21,21.7,19.7,23,18,23z"></path><path d="M8,17c-0.3,0-0.5-0.1-0.7-0.3C7,16.5,6.9,16.1,7,15.8l1-4c0-0.2,0.1-0.3,0.3-0.5l9.5-9.5c1.2-1.2,3.2-1.2,4.4,0c1.2,1.2,1.2,3.2,0,4.4l-9.5,9.5c-0.1,0.1-0.3,0.2-0.5,0.3l-4,1C8.2,17,8.1,17,8,17zM9.9,12.5l-0.5,2.1l2.1-0.5l9.3-9.3c0.4-0.4,0.4-1.1,0-1.6c-0.4-0.4-1.2-0.4-1.6,0l0,0L9.9,12.5z M18.5,2.5L18.5,2.5L18.5,2.5z"></path></svg> Edit this page on GitHub<!--]--><!----></a></div><div class="last-updated" data-v-e033cd21><p class="VPLastUpdated" data-v-e033cd21 data-v-355aa5ef>Last updated: <time datetime="2023-03-25T12:08:03.000Z" data-v-355aa5ef></time></p></div></div><div class="prev-next" data-v-e033cd21><div class="pager" data-v-e033cd21><a class="pager-link prev" href="/academic/physics/ipho-formulas-jpn/12" data-v-e033cd21><span class="desc" data-v-e033cd21>Previous page</span><span class="title" data-v-e033cd21>12: Keplerの法則</span></a></div><div class="has-prev pager" data-v-e033cd21><!----></div></div></footer><!--[--><!--]--></div></div></div></div></div><footer class="VPFooter has-sidebar" data-v-93a960b4 data-v-d24360a6><div class="container" data-v-d24360a6><p class="message" data-v-d24360a6>Wrote with <i class="heart fa fa-heart fa-xs fa-beat"></i> and <i class="coffee fa fa-coffee fa-xs" aria-hidden="true"></i> by <a href="https://toshiki.dev">Anda Toshiki</a> at <code>root@andatoshiki:/~</code></p><p class="copyright" data-v-d24360a6>Copyright © 2023-2023 <a href="https://github.com/andatoshiki">Anda Toshiki</a>, <a href="https://github.com/lolilab">LoliLab</a> and <a href="https://github.com/toshikidev">Toshiki Dev</a> present <br /><span id="siteruntime_span"></span></p></div></footer><!--[--><!--]--></div></div>
|
||
<script>__VP_HASH_MAP__ = JSON.parse("{\"academic_chemistry_index.md\":\"fd2047d6\",\"academic_literature_index.md\":\"7ded5db6\",\"academic_chemistry_problems_03-02-1.md\":\"f057481e\",\"academic_chemistry_problems_03-02-3.md\":\"69044502\",\"academic_physics_index.md\":\"0161ca9a\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_10.md\":\"b95b6d8b\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_11.md\":\"27017b88\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_8.md\":\"e1fa2923\",\"academic_literature_writing_methods-of-development.md\":\"47fadf1e\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_9.md\":\"6723268c\",\"academic_vocabulary_2023_02_2023-02-27.md\":\"e1bd68a6\",\"academic_vocabulary_index.md\":\"c91bac16\",\"application_markdown-it-katex_how-to-use.md\":\"318aa1a3\",\"getting-started.md\":\"ba641641\",\"index.md\":\"e77c10f4\",\"javascript_notes_1_1-1.md\":\"6fa152a3\",\"roadmap.md\":\"58d6848e\",\"save_reading_index.md\":\"be68e08a\",\"save_reading_outliers_1.md\":\"22872891\",\"save_reading_outliers_2.md\":\"114553a4\",\"save_reading_outliers_3.md\":\"b7c2eb16\",\"save_reading_outliers_4.md\":\"bfa61671\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_2.md\":\"19071778\",\"academic_chemistry_problems_02-20.md\":\"0df45087\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_13.md\":\"66d0f32c\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_3.md\":\"31b5402f\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_12.md\":\"7eee228f\",\"academic_chemistry_problems_03-02-2.md\":\"80dec29a\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_6.md\":\"e480dc97\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_7.md\":\"129ab38c\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_5.md\":\"be2c2622\",\"javascript_notes_1_1-2.md\":\"361f8c55\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_1.md\":\"2ae11e5f\",\"academic_chemistry_notes_12-5.md\":\"dc51d761\",\"academic_physics_ipho-formulas-jpn_4.md\":\"8148a811\",\"application_markdown-it-katex_support-function.md\":\"0020a4b2\",\"application_markdown-it-katex_support-table.md\":\"6b3bfec1\"}")</script>
|
||
<script type="module" async src="/assets/app.b4df1b52.js"></script>
|
||
|
||
</body>
|
||
</html> |